Category: ရသစာေပ

LGBT တို႔ဘဝ အခ်ိန္မတိုင္ခင္ ေႂကြလြင့္မသြားေစခ်င္

ေဒၚဝင္းဝင္းျမင့္၏ ေယာင္းမျဖစ္သူသည္ နတ္ကေတာ္တဦးျဖစ္သလို သူ၏ ဘဝတြင္လည္း အမ်ိဳးသမီးကဲ့သို႔ ဝတ္စားဆင္ယင္ ေျပာဆိုျပဳမူ ေနထိုင္သည့္ အမ်ိဳးသားမ်ား စြာကို ႀကဳံေတြ႕ဖူးသည္။ ထိုသူမ်ား အမွန္တကယ္ မိန္းကေလးစိတ္ ရွိ၊ မရွိဆိုသည့္အေပၚ မယုံသကၤာစိတ္ျဖင့္ သူ စမ္းသပ္ၾကည့္ခဲ့ဖူးသည္။

နဂါးနီသီခ်င္းနဲ႔ နဂါးနီစာအုပ္အသင္း

“ေအးခ်မ္းသာယာစည္…ေဟ့–နဂါးနီတန္ခိုးနဲ႔ … အမ်ိဳးဂုဏ္တက္ေစမည္..” ဆိုတဲ့ “နဂါးနီ” သီခ်င္းကို ဒီေန႔ေခတ္ လူငယ္အေတာ္မ်ားမ်ားအထိ ၾကားဖူးၾကပါလိမ့္မယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီသီခ်င္းဟာ နဂါးနီစာအုပ္အသင္းရဲ႕ ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရးအတြက္ ေရးစပ္ခဲ့တဲ့ သီခ်င္းတပုဒ္အျဖစ္ သိသူရွိသလို မသိသူေတြလည္း ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါတယ္။ နဂါးနီသီခ်င္းအေၾကာင္း မေျပာမီ နဂါးနီစာအုပ္အသင္းအေၾကာင္း အနည္းငယ္ ေျပာၾကည့္ရေအာင္။ နဂါးနီစာအုပ္အသင္းရယ္လို႔ ျဖစ္တည္လာဖို႔ အစက ကိုသိန္းေဖနဲ႔ ကိုထြန္းေအးတို႔ ႏွစ္ေယာက္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ေရာက္ေနစဥ္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ Lift book club ထုတ္ လက္ဝဲစာအုပ္ေတြကို ေစ်းေပါေပါနဲ႔ ဝယ္ဖတ္လို႔ရတာကေန စတာပဲ။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္က တို႔ႏိုင္ငံမွာလည္း ဒီလို စာအုပ္အသင္း ရွိရင္ေကာင္းမယ္လို႔ အႀကံရၿပီး စဥ္စားမိရာက အစျပဳခဲ့တာ။ ကိုထြန္းေအး ျမန္မာျပည္ျပန္ေရာက္ေတာ့ အဂၤလန္ မက္ထရစ္စာေမးပြဲေျဖဖို႔ အိမ္ကယူလာတဲ့ ပိုက္ဆံ ၅ဝဝ က်ပ္နဲ႔ သခင္ႏုကလည္း ဇနီးျဖစ္သူ မျမရီဆီက ယူလာတဲ့...

စံကားေဒသ သာယာလွပမႈ ေနာက္ကြယ္

ရပ္ေဝးရပ္နီး ခရီးသြားဧည့္သည္ေတြ အေနနဲ႔ ရွမ္းျပည္ကို အလည္လာရင္ အင္းေလးေဖာင္ေတာ္ဦး ဘုရားကို ေရာက္ေအာင္ လာေရာက္ဖူးေျမာ္ၾကေပမယ့္ ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕နယ္ထဲက သာယာလွပတဲ့ စံကားေဒသကိုေတာ့ သိပ္မေရာက္လိုၾကပါဘူး။ အဲဒီေဒသဟာ အင္းေလးကန္ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ေတာင္ေၾကာတေလွ်ာက္မွာရွိၿပီး စိမ္းလန္းစိုျပည္တဲ့ ေတာင္တန္းေတြ ေနာက္ခံမွာ ေရထဲနစ္ျမဳပ္ေနတဲ့ ခၽြန္ျမျမ ဘုရားေစတီ အစုအဖြဲ႔ေတြေၾကာင့္ သာယာလွပလို႔ ေနပါတယ္။ စံကားေဒသကို ေတာင္ႀကီး ေအးသာယာၿမိဳ႕သစ္ လမ္းဘက္ကေနလည္းေကာင္း၊ ေညာင္ေရႊ-လြိဳင္ေကာ္သြား လမ္းဘက္ကေနလည္းေကာင္း၊ ကကၠဴေမြေတာ္ဘုရား-ေက်ာက္တလံုး ရြာလမ္းဘက္ကေနလည္းေကာင္း ကားနဲ႔သြားလို႔ရသလို အင္းေလးကန္ထဲက ေနၿပီးေတာ့လည္း ေမာ္ေတာ္နဲ႔ သြားလို႔ရပါတယ္။ ဓာတ္ပံုေတြထဲမွာ၊ ဗြီဒီယိုေတြထဲမွာ ေတြ႔ဖူးခဲ့တဲ့ စံကားေဒသအလွဟာ ကိုယ္တိုင္ေရာက္သြားခ်ိန္မွာေတာ့ သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္တဲ့ ေလျပည္နဲ႔ ေအးျမတဲ့ ေရျပင္ေတြကိုပါ ထိေတြ႔ရလို႔ သဘာဝအလွက ပိုၿပီး ျပည့္စံုသြားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စံကားေဒသရဲ႕ သမိုင္းေၾကာင္းနဲ႔ ဘုရားေတြ ေရထဲနစ္ျမဳပ္သြားရတဲ့အေၾကာင္း ၾကားသိရလိုက္ရတဲ့အခါ ရသမွာ ဆန္႔က်င္ဘက္...

ကမၻာသို႔ ဗုဒၶအဘိဓမၼာ မီး႐ႉးတိုင္ ထြန္းညိႇသူ (သို႔) ဦးေရႊဇံေအာင္

ကမၻာက ဗုဒၶသာသနာကို သိရွိဖို႔ လုပ္ေဆာင္ၾကသူေတြထဲမွာ သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္တဲ့ George Turner က မဟာဝံသက်မ္းကို အဂၤလိပ္လို ျပန္ဆိုထုတ္ေဝခဲ့တယ္။ ဒါ ပထမဆုံး ဗုဒၶစာေပကို အေနာက္ကမၻာေပၚ ေျခခ်လိုက္ျခင္းပါပဲ။ ၁၈၃၇ ခုႏွစ္ထဲမွာပါ။ တကယ္က်ယ္ျပန္႔ၿပီး လူအမ်ား စိတ္ဝင္စားေအာင္ ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သူကေတာ့ Edwin Arnold ပါပဲ။ သူ႔ရဲ႕ The Light of Asia အာရွတိုက္ရဲ႕ အလင္းေရာင္ဆိုတဲ့ စာအုပ္ပါ။ ဒီစာအုပ္ေတြေၾကာင့္ ဗုဒၶသာသနာအေပၚ အေနာက္အုပ္စုေတြ စိတ္ဝင္စားလာၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ပါဠိစာေပအသင္း (Parli Text Society) ကို Thumas Willian Rhys Davids တို႔က တည္ေထာင္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္ေတာ့ သူ႔ဇနီး Mrs.Rhys Davids လည္း အပါအဝင္ ျဖစ္လာတယ္။ မစၥစ္ေဒးဗစ္ကိုေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ “ပါဠိေဒဝီ”...

ေက်ာက္စာဝန္ ေတာ္စိန္ခို

“ႏိုင္ငံတခု၏ အတက္အက်မွာလည္း ထိုႏိုင္ငံေနသူတ႔ို၏ အမွန္အမွားအေပၚတြင္ တည္ေနပါသည္။ အမွားကို အမွန္တရားျမင္ေအာင္ ဆုံးမရန္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းလည္းလို၏၊ ထိုေခါင္းေဆာင္ကား ငါ့ညီတို႔ပင္ ျဖစ္ႏိုင္ပါ၏”..တဲ့..။ ဒါ..ဟိုလြန္ခဲ့ေသာ ၁၉၁၄ ခုႏွစ္က ရန္ကုန္ေကာလိပ္မဂၢဇင္း အမွတ္ (၂) မွာပါတဲ့ “မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ ေမြးပါ” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေက်ာက္စာဝန္ေတာ္စိန္ခို ေရးသားခဲ့တဲ့စာပါ။ သူက ရန္ကုန္ေကာလိပ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ဝင္လည္း ျဖစ္ခဲ့တာပဲ။ ဒီစာကိုဖတ္ၿပီး အဲ့ဒီေခတ္က ဆရာတပည့္ ဆက္ဆံေရးဟာ ညီအစ္ကိုဆက္ဆံေရးအျဖစ္ သေဘာထားဟန္ ရွိပါတယ္။ ေတာ္စိန္ခိုက ေက်ာင္းသားေတြကုိ ညီငယ္လိုသေဘာထားၿပီး ဆုံးမခဲ့တာ။ အဲ့ဒီေခတ္ကာလရဲ႕ ရန္ကုန္ေကာလိပ္အေျခေနက ဆိတ္ၿငိမ္လြန္းဟန္ရွိတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္၊ တိုင္းျပည္အေပၚ ထားရမယ့္ စိတ္ထားပိုင္းကစၿပီး ျပည္သူ႔နီတိအျဖစ္ သင္ၾကားခဲ့ရတာေတြ ရွိခဲ့ပုံပဲ။ ၁၉၁၃ ခုႏွစ္ ပထမအႀကိမ္ ရန္ကုန္ေကာလိပ္ မဂၢဇင္းမွာလည္း ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး မက္သ႐ူးဟန္းတားက “တိုင္းျပည္လူငယ္တို႔၏စိတ္၌ မိမိကိုယ္က်ိဳးထက္...

လူထုလက္စားေခ်ျခင္းရဲ႕ သေကၤတမုန္႔

လူထုလက္စားေခ်မုန္႔ဆိုတာ တကယ္ရွိသလား..တဲ့။ ရွိတာေပါ့။ လူဆိုတာ အထက္အရာရွိပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူ မင္းကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အဆုံးစြန္ဆုံး မိဘကို သားသမီးက မေက်နပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ရွိတတ္ၾကတာ ဓမၼတာပဲ။ အဲဒီလို မေက်နပ္တဲ့အခါ အမူအရာနဲ႔ျဖစ္ေစ၊ စကားအရျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ တုံ႔ျပန္တာပဲျဖစ္ေစ ျပဳလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ သူ႔ရင္ထဲက ဆႏၵေတြ၊ ခံစားရတာေတြကို တနည္းနည္းနဲ႔ ေဖာ္ျပတတ္ၾကတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ မေက်နပ္မႈကို ေဖာ္ျပရာက ေဝါဟာရအသစ္ေတြ ေပၚလာတာကိုလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ဘြိဳင္းေကာက္ (Boy Cott) ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရဆိုပါစို႔။ မူလအစကေတာ့ အခြန္ေငြေကာက္သူတဦးရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အမည္ (Proper Noun)။ မစၥတာဘိြဳင္းေကာက္ေပ့ါ။ ၁၈၈၀ ေလာက္က ကက္ပတိန္ဘြိဳင္းေကာက္ဟာ ေျမခြန္ကို ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ေဆာင္ေနရာကေန ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္းထိ တိုးေကာက္လိုက္တယ္။ သီးႏွံအထြက္ က်ဆင္းရတဲ့အထဲ အခြန္တိုးေကာက္တာကို မေက်နပ္ၾကဘူး။ အဲဒီလို မေက်နပ္တာကို ဆန္႔က်င္ၾကတာ။ ၾကာလာေတာ့...

ျမစ္ဆုံမွာ အခ်စ္ကုန္သြားႏိုင္တယ္

ျမစ္ဆုံမွာ… ကခ်င္႐ုိးရာပုံျပင္ေလးတပုဒ္ရွိတယ္။ “စၾကဝဠာအစဟာ လဟာျပင္ႀကီးပါ။ အဲဒီလဟာျပင္ထဲမွာ အဖိုဓာတ္နဲ႔အမဓာတ္ ႏွစ္မ်ိဳးပဲရွိတယ္။ ဒီဓာတ္ႏွစ္ခု ေပါင္းစပ္မိေတာ့ “အင္ေဂါင္ဝမဂမ္” ဆိုတဲ့ နတ္မင္းႀကီး ျဖစ္လာသတဲ့။ ဒီနတ္မင္းႀကီးရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ကေန ေမာဒန၊ ေမာဒလငြတ္နဲ႔ လင္ယူလဝဆိုတဲ့ နတ္မင္းညီေနာင္သုံးဦး ေပၚထြက္ခဲ့တယ္။ ဒီညီေနာင္သုံးဦးကမွ ေကာင္းကင္၊ ေျမႀကီး၊ ေနလ နကၡတ္တာရာ ပန္းမန္သစ္ပင္နဲ႔တကြ လူသတၱဝါေတြ ဖန္ဆင္းခဲ့တယ္ဆိုပဲ။ ေနာက္ပိုင္းေရာက္ေတာ့ နတ္မင္းႀကီး “အင္ေဂါင္ဝမဂမ္” က ညာလက္နဲ႔ ေရႊခြက္ကိုင္၊ ဘယ္လက္နဲ႔ ေငြခြက္ကိုင္ကာ မဟာအဏၰဝါအတြင္းက ေရခြက္တခြက္စီခပ္ယူၿပီး ေျမာက္ဘက္ ေတာင္ထိပ္ဖ်ားေပၚကို ေလာင္းခ်လုိက္သတဲ့။ ဒီလိုေလာင္းခ်ရာကေန ညာဘက္မွာ “ေမချမစ္” ဘယ္ဘက္မွာ “မလိခ” ဆိုၿပီး ေပၚလာခဲ့ပါေတာ့တယ္” လို႔ ကခ်င္႐ုိးရာပုံျပင္တပုဒ္ ရွိခဲ့တယ္။ အဲဒီျမစ္ႏွစ္သြယ္ဟာ ဆက္လက္စီးဆင္းရင္း ခ်င္ခရန္ဂါအနီးမွာ ေပါင္းဆုံၿပီး ဧရာဝတီအျဖစ္ ဆက္လက္စီးဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ကခ်င္တို႔အတြက္ေတာ့ ဧရာဝတီဟာ ကမၻာေလာကမွာ...

ပင္လုံညီလာခံမွာ အ႐ုိက္ခံရတဲ့ ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္

တခါတရံမွာ မျဖစ္စေလာက္ အေသးအဖြဲေလးေတြကေန အမႈအခင္းအႀကီးႀကီး ျဖစ္ႏုိင္သလို သင္ခန္းစာယူစရာေတြ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ဘဝဆိုင္ရာ သင္ခန္းစာ ယူစရာေတြ ရွိသလို ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ သင္ခန္းစာယူစရာေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအထဲက ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ သင္ခန္းစာယူစရာ အျဖစ္အပ်က္တခုအေၾကာင္း ေျပာခ်င္လာတယ္။ ၾကာေတာ့ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ၁၉၄၇ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၉ ရက္ေန႔ကေပါ့။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္တဲ့ ဖဆပလ အဖြဲ႔ဝင္ေတြဟာ ပင္လုံညီလာခံမွာ ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပခဲ့ၾကတယ္။ ပဏာမေဆြးေႏြးပြဲကို က်င္းပခဲ့ေပမယ့္ အဆင္မေျပမႈေတြ ရွိေနဆဲပါ။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ပင္လုံနဲ႔ ၆ မိုင္အကြာ လြိဳင္လင္ၿမိဳ႕ေလးမွာေတာ့ ဒိုမီနီယံအတြင္းဝန္ ေဘာ္တြမ္ေလနဲ႔အတူ ရွမ္းျပည္တဝွမ္းက မ်က္ႏွာျဖဴ ဝန္ေထာက္ေတြ၊ ခ်င္း၊ ကခ်င္ အရာရွိေတြလည္း ပင္လုံညီလာခံ အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ အကဲခတ္ဖို႔ ေရာက္ရွိေနပါတယ္။ တၿပိဳင္တည္းမွာ ဝန္ႀကီး ဆာေမာင္ႀကီး၊ ဝန္ႀကီး ဦးေအာင္ဇံေဝတို႔နဲ႔အတူ အေမရိကန္ ေကာင္စစ္ဝန္ခ်ဳပ္...

စာအုပ္အငွားဆိုင္မ်ား အစနဲ႔ အဆုံးသတ္ နိဂုံး

အခ်ိဳ႕ျဖစ္စဥ္ေတြက ေခတ္ကာလ လိုအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သလို အခ်ိဳ႕ေသာ ျဖစ္စဥ္ေတြဟာလည္း ေခတ္ကာလျပ႒ာန္းခ်က္ေၾကာင့္ တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီလိုပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စာအုပ္အငွားဆိုင္ေလးေတြဟာလည္း ေခတ္ကာလ လိုအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ ေပၚထြက္လာခဲ့ရသလို ေခတ္ရဲ႕ျပ႒ာန္းခ်က္ကို မလြန္ႏိုင္တဲ့အတြက္လည္း တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ရတာေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာျပရင္.. စာအုပ္အငွားဆိုင္ေတြ ေပၚလာျခင္းနဲ႔ ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမွာ ဒီသေဘာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အေၾကာင္းခံေတြ ရွာၾကည့္ေတာ့…. စာၾကည့္တိုက္မ်ားပ်က္သုဥ္းျခင္း ဒီအေၾကာင္းေျပာဖို႔ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စာၾကည့္တိုက္အစကို ေျပာရမွာပါ။ ပုဂံေခတ္က ရွိခဲ့ဖူးတဲ့ အေနာ္ရထာ စာၾကည့္တိုက္တို႔ ဘုရင္စာၾကည့္တိုက္တုိ႔ကုိ ခနထား။ ဒါေတြက အခြင့္ထူးခံေတြနဲ႔ မင္းညီမင္းသား မႉးမတ္ေတြပဲ အသုံးျပဳခြင့္ရတာ။ သာမန္လူေတြ ၾကည့္ခြင့္မရခဲ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကိုလိုနီေခတ္မွာ ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ဘားနပ္စာၾကည့္တိုက္ကေတာ့ အခမဲ့ျဖစ္လို႔ လူတိုင္းၾကည့္ခြင့္ရတဲ့ စာၾကည့္တိုက္ေပါ့။ ပထမဆုံး ကိုလိုနီေခတ္မွာ ေပၚခဲ့တဲ့ စာၾကည့္တိုက္လည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ၁၈၈၃ ခုႏွစ္မွာ ဖြင့္ခဲ့တာ။...

နဲဗားေဆာရီး အဲဗားေဂ်ာ္လီရဲ႕ ဖန္ဆင္းရွင္ ဉာဏ

ဆရာသိန္းေဖျမင့္ကေတာ့ “နဲဗားေဆာရီး အဲဗားေဂ်ာ္လီ ဦးဉာဏ” လို႔ ေခါင္းစဥ္ေပးၿပီး သူ႔အေၾကာင္းကို ေရးခဲ့ဖူးတယ္။ “နဲဗားေဆာရီး အဲဗားေဂ်ာ္လီ” ဆိုတာ ဆရာဉာဏရဲ႕ သီခ်င္းပါ။ ဒီသီခ်င္းကို ဒုတိယကမၻာစစ္မျဖစ္မီ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ေရးခဲ့တာလို႔ဆိုတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္က သူနဲ႔တကြ ပီမိုးနင္း အပါအဝင္ စာေရးဆရာေတြ လြန္စြာက်ပ္တည္းဆင္းရဲၾကတဲ့ ကာလေပါ့။ လူအမ်ားလည္း ေႂကြးထူေနခ်ိန္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ လူ႔ေလာက အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ရဲရဲရင္ဆိုင္ၾကဖို႔ ႏိႈးေဆာ္လိုက္တဲ့သီခ်င္းလို႔ သိန္းေဖျမင့္က ဆိုပါတယ္။ သူ႔သီခ်င္းက… “ေႂကြးထူေပမယ့္++ မပူခ်င္သည္ ++ ျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္ေတာ့ ++ နဲဗားေဆာရီး ++ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေန အသက္ရွည္မည္ ++ အဲဗားေဂ်ာ္လီ” ဒီေန႔ေခတ္လူငယ္ေတြ ဒီသီခ်င္းကို ၾကားဖူးသူ နည္းပါလိမ့္မယ္။ တခ်ိန္က ျမန္မာလူထုၾကားမွာ အလြန္ေခတ္စားခဲ့တဲ့ သီခ်င္းပါ။ သူ႔ဘဝနဲ႔ ဒီသီခ်င္းဟာ ဆက္စပ္ေနတယ္။ “ျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္ေသာ လူ႔ျပည္ ++ ပ်က္ခ်င္ရာပ်က္ေသာ...