ေထာက္ၾကန္႕ ဓနသဟာယ စစ္သခၤ်ဳိင္း အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ေျမာက္ဘက္ ၂၅ ကီလိုမီတာ အကြာ၊ ရန္ကုန္ျပည္လမ္းမေဘးတြင္ရွိေသာ ၿဗိတိသွ် ဓနသယာယ စစ္သခၤ်ဳိင္း သည္ ေထာက္ၾကန္႕ စစ္သခၤ်ဳိင္းဟု ထင္ရွားသည္။က်ယ္၀န္း သန္႕ျပန္႕ေသာ ၀င္းအတြင္း အစိမ္းေရာင္ျမက္ခင္းက်ယ္ႀကီးေပၚတြင္ အထိမ္းအမွတ္အုတ္ဂူမ်ားကို ညီညာစြာ စီတန္းခင္းက်င္းထားသျဖင့္ လာေရာက္ၾကသူတိုင္းအား စိတ္ၾကည္ႏူးမႈျဖစ္ေစသည္။ ယင္းစစ္သခၤ်ဳိင္းကို တည္ေထာင္ခဲ့စဥ္က သခၤ်ဳိင္း၏ အနီးတြင္ ေထာက္ၾကန္႕ ေက်းရြာ ရွိ ေနသျဖင့္ ေထာက္ၾကန္႕ စစ္ သခၤ်ဳိင္းဟု အမည္တြင္ခဲ့သည္။

ယင္းသခၤ်ဳိင္း၀င္းအတြင္းတြင္ ပထမကမၻာစစ္ႏွင့္ဒုတိယ ကမၻာစစ္အတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္ ေျမ ျပင္ အသီးသီးတြင္ က်ဆုံးခဲ့သည့္ မဟာမိတ္စစ္သည္ ၆၃၇၄ ဦးတို႕၏ အထိမ္းအမွတ္ အုတ္ဂူငယ္ေလးမ်ားကို ညီညာသပ္ရပ္စြာ ျပဳလုပ္ ထားသည္။အုတ္ဂူမ်ားအား လွည့္ပတ္ၾကည့္ရႈႏိုင္ရန္ ကြန္ကရစ္ လမ္းမ်ား ခင္းထားသည္။

ယင္းတို႕ အနက္ ၅၂ ခု သည္ ပထမ ကမၻာစစ္အတြင္း က်ဆုံးခဲ့သူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။အုတ္ဂူငယ္ ၈၆၇ ခု သည္ အမည္မသိ စစ္သည္မ်ား၏ ဂူမ်ားျဖစ္ႀကၿပီး အိႏၵိယ ႏွင့္ အာဖရိက စစ္သည္ ၁၈၁၉ ဦးတို႕၏ အမွတ္တရ ဂူမ်ားလည္းပါ၀င္သည္။အာဖရိကပထမ တန္း ခရစ္ကက္ ကစား သမား Leigh Alexander ၏ အမွတ္တရ အုတ္ဂူကိုလည္း ျမင္ေတြ႕ရေပသည္။

စစ္သခၤ်ဳိင္းအတြင္းသို႕၀င္လိုက္သည္ႏွင့္ “ ဤသခၤ် ိဳင္းတည္ရွိရာ ေျမသည္ကား ပထမႏွင့္ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း က်ဆုံး ခဲ့ေသာ ကုန္းတပ္ ေရတပ္ ေလတပ္သားတို႕၏ ထာ၀ရ လဲေလ်ာင္းရာႏွင့္ က်န္ရစ္သူတို႕ လာေရာက္ဂါ၀ရျပဳရာ ဆိပ္ၿငိမ္ ပရ၀ဏ္ ျဖစ္သည္” ဟု ျမန္မာ အဂၤလိပ္ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားေသာ အစိမ္းေရာင္ ဆိုင္းဘုတ္ကိုျမင္ၾကရသည္။

အုတ္ဂူငယ္မ်ားအား ကိုးကြယ္မႈဘာသာအရ အုပ္စုမ်ားခြဲ၍ သီးျခားစီ ျပဳလုပ္ထားသည္။ စစ္သခၤ်ဳိဳင္း တြင္ရွိေနသည့္ အုတ္ဂူ မ်ားတြင္ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္မ်ား၏ အုတ္ဂူမ်ားက အမ်ားစု ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယင္းတို႕၏ အုတ္ဂူငယ္မ်ားေပၚတြင္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ အထိမ္းအမွတ္ လက္၀ါးကပ္တိုင္ ပုံမ်ားကို ယွဥ္တြဲေဖာ္ျပထားသကဲ့သို႕ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား၏ အမည္ေဘးတြင္လည္း ေစတီ ပုံကို ျပဳလုပ္ေပးထားသည္။ အစၥလာမ္ ဘာသာကိုးကြယ္သူမ်ားအတြက္ ေနရာသီးသန္႕ ျပဳလုပ္ ေပးထားသည္။ယင္းတို႕၏ အုတ္ဂူ မ်ား ေပၚတြင္ အာရဗီဘာသာျဖင့္ မွတ္တမ္းေရးထိုးထားသည္ကို ေတြ႕ႏိုင္ေပသည္။

စစ္သခၤ်ဳိင္း အလယ္ရွိ အထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္စာတိုင္ၾကီးမ်ားေပၚတြင္ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ က်ဆုံး ခဲ့ေသာ စစ္သည္ ၂၇၀၀၀ ၏ အမည္ မ်ားကိုေရးထိုးထားသည္။ေထာက္ၾကန္႕ မဟာမိတ္ စစ္သခၤ်ဳိင္းကို ၁၉၅၁ ခုႏွစ္တြင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး အာရွ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အမွတ္တရ ေနရာမ်ားတြင္ လာေရာက္ၾကည့္ရႈသူ အမ်ားဆုံးေနရာတစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ႏိုင္ငံတကာ တြင္ လည္း Taukkyan War Cemetery ဟု ထင္ရွားသည္။

စစ္သည္အမ်ားစုသည္ မိတၳီလာ၊စစ္ေတြ၊ မႏၱေလး ႏွင့္ ဆားေမွာ္တို႕တြင္က်ဆုံးခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ကာ စစ္သည္မ်ား၏ ရုပ္ ၾကြင္း မ်ားအား ေထာက္ၾကန္႕သို႕ သယ္ယူလာခဲ့သည္။ယင္းက်ဆုံးသူမ်ား၏ ရုပ္ၾကြင္းမ်ားအား အဆိုပါေဒသ သုႆန္မ်ားတြင္ ေရရွည္ ထိန္းသိမ္းထားရန္ ခက္ခဲမႈရွိသျဖင့္ ေထာက္ၾကန္႕စစ္သခၤ ်ိဳင္းတြင္ ေျပာင္းေရႊ႕ျမွဳပ္ႏွံခဲ့သည္။ထိုသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕သယ္ယူခဲ့ရာ ျမစ္ႀကီးနားရွိ ခ်င္ဒစ္ သုႆန္မွ ရုပ္ၾကြင္းမ်ားကို ေနာက္ဆုံး သယ္ယူခဲ့သည္။

ထို႕အျပင္ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာတြင္း ႏွင့္ လမ္းေဘး မ်ားတြင္ ျမွဳပ္ႏွံထားခဲ့ရသည့္ စစ္သည္ အခ်ိဳ႕ ၏ ရုပ္အေလာင္းမ်ားကိုလည္း ေျပာင္းေရႊ႕ သယ္ယူထားခဲ့သည္။ ပထမ ကမၻာစစ္အတြင္းက်ဆုံးခဲ့သည့္ မဟာမိတ္ စစ္သည္ မ်ားအား ျမွဳပ္ႏွံထားသည့္ ဟသၤာတမွ ရုပ္အေလာင္းတစ္ခု၊မိတၳီလာ စစ္တပ္ နယ္ေျမမွ ရုပ္ကလပ္ ရွစ္ခု၊သရက္မွ ေလးခု၊ တမ္မခန္ မွ ေလးခု၊ မႏၱေလးမွ ၁၂ ခု ႏွင့္ ေမၿမိဳ႕ တပ္နယ္မွ ၂၂ ခု စုစုေပါင္း ၅၁ ခုတို႕ကို ယင္းသခၤ် ိဳင္းမ်ားတြင္ ေရရွည္ ထိန္းသိမ္းထား ရန္ အျဖစ္ႏိုင္သျဖင့္ ေထာက္ၾကန္႕စစ္သခၤ်ဳိင္းသို႕ေျပာင္းေရႊ႕ ခဲ့သည္။

က်ဆုံးသူမ်ားအနက္ ဗစ္တိုရီယား ထူးခၽြန္စစ္သည္တံဆိပ္ (Victoria Cross) ရရွိသူ ခုနစ္ဦးပါ၀င္ရာ ႏွစ္ဦးမွာ အိႏၵိယစစ္ သည္ မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ယင္းတို႕၏ အမည္မ်ားကို ရန္ကုန္ စစ္ေျမျပင္ အမွတ္တရ ေက်ာက္စာတိုင္ ေပၚတြင္ ယင္းတို႕၏ ေမြးသကၠ ရာဇ္မ်ား ၊ က်ဆုံးရက္မ်ားႏွင့္ အတူေရးထိုးထားသည္။ သူတို႕ သည္လြတ္လပ္ေသာ ျပည္သူမ်ားအတြက္ က်ဆုံးခဲ့ၾကသည္ (they died for all free men) ဟု အဓိပၸာယ္ ရေသာ စာတန္းကိုလည္း အဂၤလိပ္၊ ဟင္ဒီ၊ အူရဒူ၊ျမန္မာဘာသာမ်ားျဖင့္ ေက်ာက္စာတိုင္ ေပၚတြင္ ေရး ထြင္း ထားသည္။

ဒုတိယ ကမၻာစစ္အၿပီးတြင္ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ စစ္အတြင္းက်ဆုံးခဲ့ေသာ ယင္းတို႕၏ စစ္သည္မ်ားအတြက္ မဟာမိတ္ စစ္သခၤ်ဳိင္းမ်ားကို ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားတြင္ တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း မဟာမိတ္ စစ္သခၤ်ဳိင္းသုံးခု တည္ေဆာက္ခဲ့ ရာ ေထာက္ၾကန္႕ စစ္္သခၤ်ဳိင္းသည္ အႀကီးဆုံးျဖစ္သည္။အျခားစစ္ သခၤ်ဳိင္းႏွစ္ခုျဖစ္သည့္ မြန္ျပည္နယ္ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕ရွိ ေသမင္း တမန္ ရထားလမ္းစစ္သခၤ်ဳိင္းႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဟံသာ၀တီ အ၀ိုင္းအနီးရွိ ဓနသဟာယ စစ္သခၤ်ဳိင္းတို႕သည္လည္း ထင္ရွား သည္။

ေထာက္ၾကန္႕စစ္သခၤ် ိဳင္းသို႕လာေရာက္ၾကသည့္ ျပည္ပမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ မဂၤလာဒုံေလယာဥ္ကြင္းမွ မိနစ္ ၃၀ ခန္႕ ကား ေမာင္းလွ်င္ေရာက္ရွိသည္။ေထာက္ၾကန္႕စစ္သခၤ်ဳိင္းသည္ ရန္ကုန္ ျပည္လမ္း ၊ အမွတ္ (၁) ျဖစ္သည္။စစ္သခ် ၤိဳင္းကို ယခင္က ေန႕စဥ္ နံနက္ (၇) နာရီ မွ ညေန(၅) နာရီအထိ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္ တနဂၤေႏြတြင္ ၀င္ေရာက္ခြင့္ မျပဳပါေခ်။

ေထာက္ၾကန္႕ စစ္သခၤ်ဳိင္းတြင္ ျမွဳပ္ႏွံထားေသာ ကမၻာအႏွံ႕မွ က်ဆုံးစစ္သည္မ်ား ၏ မိသားစုမ်ား ႏွင့္ ေဆြမ်ိဳးမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕လာေရာက္ကာ မိမိတို႕၏ သားခ်င္းမ်ားအား လာေရာက္ဂါ၀ရျပဳေလ့ရွိေပသည္။ပထမကမၻာစစ္အတြင္းက်ဆုံးစစ္သည္ ၁၉ ဦးတို႕၏ ရုပ္ၾကြင္းမ်ားကို ေအာင္ပန္း၊ ပုသိမ္၊ကြမ္းၿခံကုန္း၊ လြိဳင္ေကာ္၊မိုင္းတုံ၊ျပည္၊ပ်ဥ္းမနား ႏွင့္ ေရႊဘို သခၤ်ဳိင္းမ်ားတြင္ ျမွဳပ္ႏွံထားေၾကာင္းသိရွိရေပသည္။

ေထာက္ၾကန္႕ စစ္သခၤ်ဳိင္း၏ အသုံးစရိတ္မ်ားအား ၿဗိတိသွ် ဓနသဟာယႏိုင္ငံမ်ားက မိမိတို႕ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အုတ္ဂူ အေရအတြက္အတိုင္း အခ်ိဳးက် ထည့္၀င္ရသည္။ ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ စရိတ္ အားလုံးကို ၿဗိတိဟွ် ဓနသဟာယ ရံပုံေငြမွ က်ခံသည္။ စစ္သခၤ်ဳိင္းကို လာေရာက္ႀကည့္ရႈၾကေသာ အမ်ားျပည္သူမ်ားအား ၀င္ေၾကးမယူဘဲ ဖြင့္လွစ္ျပသထား သည္။

မည္သို႕ပင္ ျဖစ္ေစ စစ္၏ အနိ႒ာရုံ ျမင္ကြင္းတစ္ခုဟု ဆိုႏိုင္သည့္ စစ္သခၤ်ဳိင္းေဟာင္းမ်ားသည္ လူသားအခ်င္းခ်င္းျဖစ္ ပြားခဲ့သည့္ ရန္မီး ေတာက္ေလာင္ျခင္း၏ ရလာဒ္တစ္ခုကို ေဖာ္ညႊန္းျပသေနျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။ေမာင္သာ(ေရွးေဟာင္းသုေတသန)-သုတစြယ္စုံမဂၢဇင္း

minkoko110