နေ့ချင်းညချင်း မီလျံနာဖြစ်သွားတဲ့ တန်ဇန်းနီးယား ကျောက်တူးသမား

 

Unicode ဖြင့်ဖတ်ရန်

တန်ဇန်းနီးယားႏိုင်ငံမွ တဈႏိုင်တဈပိုင် ေၾကာက်မၾက်တူးေဖာ်ေရးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတဈဦးဟာ ရွားပါးတဲ့ တန်ဖိုးကြီး Tanzanite ေၾကာက်မၾက်အ႐ိုင်းတုံး ႏွဈတုံးကို တူးေဖာ်ေတွ႔ရွိခဲ့ပြီး ေန႔ချင်းညချင်း မီႀလံနာဖြဈသွားခဲ့ပါတယ်။

မနက်ဖြန် ပါတီပွဲကြီး လုပ်သွားမယ်ျဗာ

Saniniu Laizer အမည်ရွိ တဈႏိုင်တဈပိုင် ေၾကာက်တူးသမားက တန်ဇန်းနီးယားမွာ ေတွ႔ရွိခဲ့ဖူးသျမႇ စံၿခိန်တင် အကြီးဆုံးဖြဈတဲ့ Tanzanite ေၾကာက်မၾက်အ႐ိုင်းတုံး ႏွဈတုံးကို တူးေဖာ်ရရွိခဲ့တာ ဖြဈပါတယ်။ ၎င်းဟာ ႏွဈတုံးေပါင်းအေလးၿခိန် ၃၃ ေပါင်ရွိ အဆိုပါ ေၾကာက်မၾက်အ႐ိုင်းတုံးတွေအတွက် တန်ဇန်းနီးယား သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာနမွ အမေရိကန်ေဒါ်လာ ၃.၄ သန်း (မြန်ကျပ်ေငွ သိန်းေပါင်း ၄၇,၆၀၀ ေၾကာ်) ရရွိခဲပြီး ေန႔ချင်းညချင်း မီႀလံနာဖြဈလာခဲ့ပါတယ်။

“မနက်ဖြန် ပါတီပွဲကြီး လုပ်သွားမယ်ျဗာ” လို႔ သားသမီး ၃၀ ဦးရွိတဲ့ ေၾကာက်မၾက်တူးေဖာ်ေရးသမား Saniniu Laizer က ေပြာပါတယ်။ Tanzanite ေၾကာက်ကို တန်ဇန်းနီးယားေမြာက်ပိုင်းမွာသာ ေတွ႔ရွိရပြီး ေၾကာက်မၾက်အဆင်တန်ဆာျမား ပြဳလုပ်ရန် အသုံးပြဳကြပါတယ်။ Tanzanite ဟာ ကမ္ဘာေပါ်မွာ အရွားပါးဆုံး ေၾကာက်မၾက်ျမားအနက် တဈခုဖြဈပြီး လာမယ့် ႏွဈ ၂၀ အတွင်း လုံးဝ ကုန်သွားေတာ့မယ်လို႔ ဒေသခံ ဘူမိဗေဒပညာရွင်တွေက ခန႔်မွန်းထားပါတယ်။

(Tanzanite ေၾကာက်ႏွဈတုံးကို ပြသနေစဉ်) (Photo: Tanzania Ministry of Minerals)

အဖိုးထိုက်တန်တဲ့ Tanzanite ေၾကာက်မၾက်ဟာ အစိမ်း၊ အနီ၊ အပြာနဲ႔ ခရမ်းေရာင် အပါအဝင် ၎င်းရဲ႕ မတူညီတဲ့ အေရာင်အဆင်းတွေကြောင့် ႏွဈသက်စဖွယ်ဖြဈပါတယ်။ Tanzanite ေၾကာက်ရဲ႕တန်ဖိုးကို ရွားပါးမႈအေပါ်မူတည်ပြီး သတ်မွတ်ေလ့ရွိေကြာင်းနဲ႔ အေရာင်အဆင်း သို႔မဟုတ် ကြည်လင်ေတာက်ပမႈ ပိုမိုေကာင်းမွန်ေလ ေဈးႏႈန်းပိုမိုမြင့်မားေလ ဖြဈတယ်လို႔ ဆိုပါတယ်။

Saniniu Laizer က အေလးၿခိန် ေပါင် ၂၀ နဲ႔ ၁၃ ေပါင် အသီးသီးရွိတဲ့ ယခု ေၾကာက်မၾက်အ႐ိုင်းတုံးႏွဈတုံးကို ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်အတွင်း တူးေဖာ်ရရွိခဲ့ပေမဲ့ ယမန်ေန႔ (ဇွန် ၂၄ ရက်) က တန်ဇန်းနီးယားေမြာက်ပိုင်း Manyara နယ်မြေမွာ ပြဳလုပ်ခဲ့တဲ့ ေၾကာက်မၾက်အေရာင်းပွဲမွာ ေရာင်းခၿခဲ့တာဖြဈပါတယ်။ ၎င်း တူးေဖာ်ေတွ႔ရွိခဲ့တဲ့ Tanzanite ေၾကာက်တုံးျမား မတိုင်မီက တန်ဇန်းနီးယားမွာ အကြီးဆုံးအဖြဈ ေတွ႔ရွိထားတဲ့ ေၾကာက်ဟာ အေလးၿခိန် ၇ ေပါင်ရွိခဲ့ေကြာင်းလည်း သိရပါတယ်။

တန်ဇန်းနီးယားက ကႊယ်ဝချမ်းသာတဲ့ သက်သေပေါ့

(တန်ဇန်းနီးယားသမ္မတ John Magufuli) (Photo: Reuters)

တန်ဇန်းနီးယားသမ္မတ John Magufuli က Saniniu Laizer ကို ဖုန်းဆက်ပြီး ေၾကာက်မၾက်တွေကို ေတွ႔ရွိခဲ့မႈအေပါ် ဂုဏ်ပြဳစကား ေပြာခဲ့ပါတယ်။ “ဒီဖြဈရပ်က တဈႏိုင်တဈပိုင် ေၾကာက်တူသမားတွေရဲ႕ အႀကိဳးအမြတ်ပါပဲ၊ တန်ဇန်းနီးယားက ကႊယ်ဝချမ်းသာတဲ့ သက်သေပေါ့” လို႔ သမ္မတက ဆိုပါတယ်။ ၂၀၁၅ ခုႏွဈမွာ အာဏာရလာခဲ့တဲ့ သမ္မတ John Magufuli က သတ္တုတူးေဖာ်ေရးကဏ္ဍမွာ ႏိုင်ငံရဲ႕ အႀကိဳးစီးပွားကို ကာကွယ်မယ်လို႔ ကတိပြဳထားပြီး ထိုကကဏ္ဍမွ ရရွိနေတဲ့ အစိုးရရဲ႕ဝင်ငွေကို တိုးမြင့်စေမယ်လို႔ ေပြာထားေကြာင်း BBC သတင်းက ေဖာ်ပြပါတယ်။

တန်ဇန်းနီးယားမွာ အကြီးဆုံး Tanzanite ေၾကာက်တုံးေတွ တူးေဖာ်ရရွိပြီး ေန႔ချင်းညချင်း မီႀလံနာဖြဈလာသူ Saniniu Laizer ဟာ အသက် ၅၂ ႏွဈအရွယ်ဖြဈပြီး ၎င်းမွာ ဇနီးေလးဦးရွိပါတယ်။ မီႀလံနာဖြဈသွားတဲ့ Saniniu Laizer က ေအာင်ပွဲခံရန် ၎င်းရဲ႕ ႏွားတဈေကာင်ကို ဟင်းၾလာအဖြဈ ခၾက်ပြဳတ်ေၾကႇးသွားမယ်လို႔ ေပြာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် Saniniu Laizer က Manyara နယ်ေမြ Simanjiro ခ႐ိုင်ရွိ ၎င်းရဲ႕ ရပ်ရွာမွာ ရင်းႏွီးမႊုပ်ႏွံမႈေတွ ပြဳလုပ်ရန်ပြင်ဆင်ထားပါတယ်။

အိမ်နားမွာ ေၾကာင်းေဆာက်ချင်တယ်၊ ဒီနားတဈဝိုက်မွာက သူတို႔ကေလးတွေကို ေၾကာင်းမထားႏိုင်တဲ့ ဆင်းရဲသားေတွ အျမားကြီးပဲ

(မီႀလံနာဖြဈသွားသည့် Saniniu Laizer) (Photo: AfricaFatsZone/Twitter)

“ၾကႇန်ေတာ် ေဈးဝယ်စင်တာတဈခုနဲ႔ စာသင်ေၾကာင်းတဈေၾကာင်း ေဆာက်ချင်တယ်၊ အဲဒီေၾကာင်းကို ၾကႇန်ေတာ့် အိမ်နားမွာ ေဆာက်လုပ်ချင်ပါတယ်၊ ဒီနားတဈဝိုက်မွာက သူတို႔ကေလးတွေကို ေၾကာင်းမထားႏိုင်တဲ့ ဆင်းရဲသားေတွ အျမားကြီးရွိကြတယ်” လို႔ ၎င်းကေပြာပါတယ်။ “ၾကႇန်ေတာ် ပညာမတတ်ပါဘူး၊ ပညာရွင်တဈေယာက်လို အသက်ေမွးဝမ်းေၾကာင်းလုပ်တာကို ၾကႇန်ေတာ် ႏွဈသက်ပါတယ်၊ ဒါေကြာင့် ၾကႇန်ေတာ့်ရဲ႕ ကေလးတွေကို စီးပွားေရးလုပ်ငန်းကို ပညာရွင်လို လုပ်စေချင်ပါတယ်” လို႔ Saniniu Laizer က ဖွင့်ဟခဲ့ပါတယ်။

ေၾကာက်ေအာင်ပြီး မီႀလံနာဖြဈသွားပေမဲ့ ၎င်းရဲ႕ လူနေမႈပုံစံကို ေပြာင်းလဲမွာ မဟုတ်ေကြာင်းလည်း ၎င်းကဆိုပါတယ်။ Saniniu Laizer က ၎င်းရဲ႕ ႏွားအေကာင်ေရ ၂,၀၀၀ ကို ဆက်လက် ေမွးမြဴေစာင့်ေရွာက်သွားမယ်လို႔ ေပြာပါတယ်။ မီႀလံနာအဖြဈ ချမ်းသာကႊယ်ဝမႈေတွ ထပ်တိုးလာပေမဲ့ ပုံမွန်ထက် အကာအကွယ်ေတွ လုပ်မွာမဟုတ်ေကြာင်းလည်း ၎င်းကဆိုပါတယ်။ “ဒီမွာ လုံခြဳံေရး လုံေလာက်ပါတယ်၊ ဘာပြဴနာမွ မရွိပါဘူး၊ ညဘက်မွာေတာင် ဘာပြဴနာမွ မရွိဘဲ လမ်းေၾလႇာက်သွားလာနႏိုင်ပါတယ်” လို႔ Saniniu Laizer က ေပြာခဲ့ပါတယ်။

Zawgyi ျဖင့္ဖတ္ရန္

တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံမွ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူတစ္ဦးဟာ ရွားပါးတဲ့ တန္ဖိုးႀကီး Tanzanite ေက်ာက္မ်က္အ႐ိုင္းတုံး ႏွစ္တုံးကို တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ေန႔ခ်င္းညခ်င္း မီလ်ံနာျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။

မနက္ျဖန္ ပါတီပြဲႀကီး လုပ္သြားမယ္ဗ်ာ

Saniniu Laizer အမည္ရွိ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ ေက်ာက္တူးသမားက တန္ဇန္းနီးယားမွာ ေတြ႕ရွိခဲ့ဖူးသမွ် စံခ်ိန္တင္ အႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့ Tanzanite ေက်ာက္မ်က္အ႐ိုင္းတုံး ႏွစ္တုံးကို တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၎ဟာ ႏွစ္တုံးေပါင္းအေလးခ်ိန္ ၃၃ ေပါင္ရွိ အဆိုပါ ေက်ာက္မ်က္အ႐ိုင္းတုံးေတြအတြက္ တန္ဇန္းနီးယား သတၱဳတြင္းဝန္ႀကီးဌာနမွ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃.၄ သန္း (ျမန္က်ပ္ေငြ သိန္းေပါင္း ၄၇,၆၀၀ ေက်ာ္) ရရွိခဲၿပီး ေန႔ခ်င္းညခ်င္း မီလ်ံနာျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

“မနက္ျဖန္ ပါတီပြဲႀကီး လုပ္သြားမယ္ဗ်ာ” လို႔ သားသမီး ၃၀ ဦးရွိတဲ့ ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရးသမား Saniniu Laizer က ေျပာပါတယ္။ Tanzanite ေက်ာက္ကို တန္ဇန္းနီးယားေျမာက္ပိုင္းမွာသာ ေတြ႕ရွိရၿပီး ေက်ာက္မ်က္အဆင္တန္ဆာမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ အသုံးျပဳၾကပါတယ္။ Tanzanite ဟာ ကမာၻေပၚမွာ အရွားပါးဆုံး ေက်ာက္မ်က္မ်ားအနက္ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး လာမယ့္ ႏွစ္ ၂၀ အတြင္း လုံးဝ ကုန္သြားေတာ့မယ္လို႔ ေဒသခံ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြက ခန႔္မွန္းထားပါတယ္။

(Tanzanite ေက်ာက္ႏွစ္တုံးကို ျပသေနစဥ္) (Photo: Tanzania Ministry of Minerals)

အဖိုးထိုက္တန္တဲ့ Tanzanite ေက်ာက္မ်က္ဟာ အစိမ္း၊ အနီ၊ အျပာနဲ႔ ခရမ္းေရာင္ အပါအဝင္ ၎ရဲ႕ မတူညီတဲ့ အေရာင္အဆင္းေတြေၾကာင့္ ႏွစ္သက္စဖြယ္ျဖစ္ပါတယ္။ Tanzanite ေက်ာက္ရဲ႕တန္ဖိုးကို ရွားပါးမႈအေပၚမူတည္ၿပီး သတ္မွတ္ေလ့ရွိေၾကာင္းနဲ႔ အေရာင္အဆင္း သို႔မဟုတ္ ၾကည္လင္ေတာက္ပမႈ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေလ ေဈးႏႈန္းပိုမိုျမင့္မားေလ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

Saniniu Laizer က အေလးခ်ိန္ ေပါင္ ၂၀ နဲ႔ ၁၃ ေပါင္ အသီးသီးရွိတဲ့ ယခု ေက်ာက္မ်က္အ႐ိုင္းတုံးႏွစ္တုံးကို ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္အတြင္း တူးေဖာ္ရရွိခဲ့ေပမဲ့ ယမန္ေန႔ (ဇြန္ ၂၄ ရက္) က တန္ဇန္းနီးယားေျမာက္ပိုင္း Manyara နယ္ေျမမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ေက်ာက္မ်က္အေရာင္းပြဲမွာ ေရာင္းခ်ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၎ တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိခဲ့တဲ့ Tanzanite ေက်ာက္တုံးမ်ား မတိုင္မီက တန္ဇန္းနီးယားမွာ အႀကီးဆုံးအျဖစ္ ေတြ႕ရွိထားတဲ့ ေက်ာက္ဟာ အေလးခ်ိန္ ၇ ေပါင္ရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။

တန္ဇန္းနီးယားက ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာတဲ့ သက္ေသေပါ့

(တန္ဇန္းနီးယားသမၼတ John Magufuli) (Photo: Reuters)

တန္ဇန္းနီးယားသမၼတ John Magufuli က Saniniu Laizer ကို ဖုန္းဆက္ၿပီး ေက်ာက္မ်က္ေတြကို ေတြ႕ရွိခဲ့မႈအေပၚ ဂုဏ္ျပဳစကား ေျပာခဲ့ပါတယ္။ “ဒီျဖစ္ရပ္က တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ ေက်ာက္တူသမားေတြရဲ႕ အက်ိဳးအျမတ္ပါပဲ၊ တန္ဇန္းနီးယားက ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာတဲ့ သက္ေသေပါ့” လို႔ သမၼတက ဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ အာဏာရလာခဲ့တဲ့ သမၼတ John Magufuli က သတၱဳတူးေဖာ္ေရးက႑မွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္မယ္လို႔ ကတိျပဳထားၿပီး ထိုကက႑မွ ရရွိေနတဲ့ အစိုးရရဲ႕ဝင္ေငြကို တိုးျမင့္ေစမယ္လို႔ ေျပာထားေၾကာင္း BBC သတင္းက ေဖာ္ျပပါတယ္။

တန္ဇန္းနီးယားမွာ အႀကီးဆုံး Tanzanite ေက်ာက္တုံးေတြ တူးေဖာ္ရရွိၿပီး ေန႔ခ်င္းညခ်င္း မီလ်ံနာျဖစ္လာသူ Saniniu Laizer ဟာ အသက္ ၅၂ ႏွစ္အ႐ြယ္ျဖစ္ၿပီး ၎မွာ ဇနီးေလးဦးရွိပါတယ္။ မီလ်ံနာျဖစ္သြားတဲ့ Saniniu Laizer က ေအာင္ပြဲခံရန္ ၎ရဲ႕ ႏြားတစ္ေကာင္ကို ဟင္းလ်ာအျဖစ္ ခ်က္ျပဳတ္ေကြၽးသြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ Saniniu Laizer က Manyara နယ္ေျမ Simanjiro ခ႐ိုင္ရွိ ၎ရဲ႕ ရပ္႐ြာမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ျပဳလုပ္ရန္ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။

အိမ္နားမွာ ေက်ာင္းေဆာက္ခ်င္တယ္၊ ဒီနားတစ္ဝိုက္မွာက သူတို႔ကေလးေတြကို ေက်ာင္းမထားႏိုင္တဲ့ ဆင္းရဲသားေတြ အမ်ားႀကီးပဲ

(မီလ်ံနာျဖစ္သြားသည့္ Saniniu Laizer) (Photo: AfricaFatsZone/Twitter)

“ကြၽန္ေတာ္ ေဈးဝယ္စင္တာတစ္ခုနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္း ေဆာက္ခ်င္တယ္၊ အဲဒီေက်ာင္းကို ကြၽန္ေတာ့္ အိမ္နားမွာ ေဆာက္လုပ္ခ်င္ပါတယ္၊ ဒီနားတစ္ဝိုက္မွာက သူတို႔ကေလးေတြကို ေက်ာင္းမထားႏိုင္တဲ့ ဆင္းရဲသားေတြ အမ်ားႀကီးရွိၾကတယ္” လို႔ ၎ကေျပာပါတယ္။ “ကြၽန္ေတာ္ ပညာမတတ္ပါဘူး၊ ပညာရွင္တစ္ေယာက္လို အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းလုပ္တာကို ကြၽန္ေတာ္ ႏွစ္သက္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ ကေလးေတြကို စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကို ပညာရွင္လို လုပ္ေစခ်င္ပါတယ္” လို႔ Saniniu Laizer က ဖြင့္ဟခဲ့ပါတယ္။

ေက်ာက္ေအာင္ၿပီး မီလ်ံနာျဖစ္သြားေပမဲ့ ၎ရဲ႕ လူေနမႈပုံစံကို ေျပာင္းလဲမွာ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း ၎ကဆိုပါတယ္။ Saniniu Laizer က ၎ရဲ႕ ႏြားအေကာင္ေရ ၂,၀၀၀ ကို ဆက္လက္ ေမြးျမဴေစာင့္ေရွာက္သြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ မီလ်ံနာအျဖစ္ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈေတြ ထပ္တိုးလာေပမဲ့ ပုံမွန္ထက္ အကာအကြယ္ေတြ လုပ္မွာမဟုတ္ေၾကာင္းလည္း ၎ကဆိုပါတယ္။ “ဒီမွာ လုံၿခဳံေရး လုံေလာက္ပါတယ္၊ ဘာျပႆနာမွ မရွိပါဘူး၊ ညဘက္မွာေတာင္ ဘာျပႆနာမွ မရွိဘဲ လမ္းေလွ်ာက္သြားလာနႏိုင္ပါတယ္” လို႔ Saniniu Laizer က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

Focus Myanmar Team

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment