COVID-19 ကပ်ရောဂါက သတင်းစာခေတ်ကို အဆုံးသတ်သွားစေမှာ အိန္ဒိယမီဒီယာများ စိုးရိမ်ပူပန်

 

Unicodeဖြင့်ဖတ်ရန်

အိန္ဒိယ သတင်းစာတွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ လအနည်းငယ်က ကမ္ဘာတဈဝွမ်း ကြဳံနေရတဲ့ အခြေအနေကို ကြံ႕ကြံ႕ခံရင်း ေစာင်ရေအခြေအေန ေကာင်းနေခဲ့ေသးပေမဲ့ အခုအခါမွာေတာ့ COVID-19 ႏွိပ်စက်မႈေအာက်မွာ ပြိဳလဲနေကြရပါပြီ။

ဘယ်အၿခိန်မွာ ေကြာ်ငြာေဈးကွက် ပြန်ေကာင်းလာမလဲ ၾကႇန်ေတာ်တို႔ မသိဘူး

သတင်းစာတိုက်အၿခိဳ႕ ပိတ်သွားခဲ့ရပြီး အခြား နာမည်ကြီးေတွ အကျပ်အတည်းဆိုက်ပြီး လုပ်ငန်းထိခိုက်ဆုံးရႈံးမႈ ဖြဈနေခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာတဈဝွမ်း ေပါ်ထွက်လာတဲ့ ဒဈဂျစ်တယ်သတင်းလုပ်ငန်းတွေက ေရာင်းအားကျႏေၿခိန်မွာ လူဦးေရ ၁.၃ ဘီလီယံရွိတဲ့ အိန္ဒိယႏိုင်ငံမွာ သတင်းစာတွေက အဓိက အစိတ်အပိုင်းအဖြဈ ဆက်ရွိနေခဲ့ပါတယ်။

သို႔ေသာ် အိန္ဒိယတဈႏိုင်ငံလုံးကို မတ် ၂၅ ရက်ေန႔မွစပြီး lockdown လုပ်ခဲ့ၿခိန်မွာေတာ့ ေန႔စဉ်ထုတ် သတင်းစာေတွ ပုံႏွိပ်ထုတ်ဝေနိုင်ခြင်း မရွိေတာ့ပါဘူး။ သတင်းစာပို႔သူတွေကိုလည်း ဗိုင်းရပ်ဈသယ်ေဆာင်လာႏိုင်ေကြာင်း စိုးရိမ်ပူပန်ပြီး တိုက်ခိုက်မႈေတွ ရွိခဲ့ပါတယ်။ အေရးအပါဆုံးကေတာ့ ေကြာ်ငြာရွင်တွေက ေကြာ်ငြာမထည့်ကြေတာ့တာပဲ ဖြဈပါတယ်။

အိန္ဒိယက ဒဈဂျစ်တယ်သတင်းေတွ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်မႈကို ကာလရွည်ကြာ ခုခံလာခဲ့တာပါ
အၿခိဳ႕ ခန႔်မွန်းမႈတွေအရ အိန္ဒိယမွာ ယခင်က ေန႔စဉ် သတင်းစာေစာင်ေရ သန်း ၅၀ ေၾကာ် ပုံမွန်ေရာင်းခဲ့ရပြီး lockdown လုပ်လိုက်ၿခိန် ေနာက်ပိုင်းမွာေတာ့ ေစာင်ေရ သုံးပုံႏွဈပုံ ကၾဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ မွမ်ဘိုင်းမြိဳ႕မွာ ရာနဲ႔ၿခီတဲ့ သတင်းေထာက်ေတွ အလုပ်ဖြဳတ်ခံရတာ သို႔မဟုတ် လစာေၾလႇာ့ခံရတာေတွ ရွိခဲ့ပါတယ်။ လူမႈေရးရန်ပုံေငွ အဖွဲ႔တဈဖွဲ႔က အလုပ်လက်မဲ့ဖြဈသွားတဲ့ သတင်းေထာက်တွေကို အစားအစာ ပါဆယ်ထုပ်ျမား စီစဉ်ေပးနေခဲ့ပါတယ်။

“အိန္ဒိယက ဒဈဂျစ်တယ်သတင်းေတွ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်မႈကို ကာလရွည်ကြာ ခုခံလာခဲ့တာပါ၊ ဒါပေမဲ့ အခုေတာ့ အၿခိဳ႕ မြိဳ႕အလိုက်ထုတ်နေတဲ့ သတင်းစာေတွ မရွိေတာ့ဘူး၊ သတင်းစာကြီးအၿခိဳ႕လည်း ေစာင်ေရ ဘယ်လို ပြန်တက်လာမလဲဆိုတာ စိုးရိမ်ပူပန်နေရတယ်” လို႔ အယ်ဒီတာတဈဦးက AFP သတင်းဌာနကို ေပြာပါတယ်။

Pune နဲ႔ Goa မြိဳ႕မွာ ပုံႏွိပ်ထုတ်ဝေနေကြတဲ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သတင်းစာေတွ ယခုလအတွင်း ပိတ်သိမ်းသွားခဲ့ပြီး အိန္ဒိယသတင်းစာကြီးတွေဖြဈကြတဲ့ Hindustan Times နဲ႔ Times of India တို႔ကလည်း ဝန်ထမ်းအျမားအပြား ေၾလႇာ့ခႁခြင်း၊ လစာေၾလႇာ့ခြင်းနဲ႔ ႐ုံးခန်းျမားပိတ်ခြင်းတို႔ လုပ်ေဆာင်နေကြရပါတယ်။ ထိုသတင်းစာကြီး ႏွဈေစာင်ဟာ COVID-19 ကပ်ေရာဂါ မဖြဈပွားမီက ေန႔စဉ် ေစာင်ရေႏွဈသန်းေၾကာ် ေရာင်းခၿခဲ့ရတယ်လို႔ ဆိုပါတယ်။

Hindustan Times က တဈရက်ၾလႇင် အမေရိကန်ေဒါ်လာ ၅၀၀,၀၀၀ (မြန်မာကျပ်ေငွ သိန်းခုနဈေထာင်နီးပါး) အရႈံးေပါ်နေကြောင်း ဝန်ထမ်းတွေကို ေပးပို႔တဲ့ အီးလ်ေမးထဲမွာ ေပြာထားပါတယ်။ အိန္ဒိယေတာင်ပိုင်း ကီရာလာပြည်နယ်မွာ အခြေစိုက်တဲ့ Mathrubhumi ဒေသဆိုင်ရာ သတင်းစာဟာ COVID-19 မတိုင်မီက တဈလၾလႇင် ေကြာ်ငြာဝင်ေငွ အမေရိကန်ေဒါ်လာ ၆ သန်း (မြန်မာကျပ်ေငွ သိန်းရွဈေသာင်းေၾကာ်) ရရွိခဲ့ရာမွ ေဒါ်လာ ၅၀၀,၀၀၀ (မြန်မာကျပ်ေငွ သိန်းခုနဈေထာင်နီးပါး) သို႔ ေၾလာ့နည့်ကၾဆင်းသွားခဲ့ေကြာင်း ပူးတွဲ မန်နေဂျင်းဒါ႐ိုက်တာ Shreyams Kumar က ဆိုပါတယ်။

သတင်းစာကြီးအၿခိဳ႕လည်း ေစာင်ေရ ဘယ်လို ပြန်တက်လာမလဲဆိုတာ စိုးရိမ်ပူပန်နေရတယ်

အိန္ဒိယသတင်းစာတွေဟာ COVID-19 ကပ်ေရာဂါ မတိုင်မီကတည်းကပင် စီးပွားေရးအခြေအေန ယိမ်းယိုင်နေခဲ့ကြတာလည်း ဖြဈပါတယ်။ ေကြာ်ငြာဝင်ေငွ ကၾဆင်းသွားခဲ့တာက အကျပ်အတည်း ဖြဈလာစေခဲ့ေကြာင်း The Hindu ေန႔စဉ်သတင်းစာနဲ႔ အခြား ဒေသဆိုင်ရာသတင်းစာျမား ထုတ်ဝေနေတဲ့အုပ်စုရဲ႕ ဒါ႐ိုက်တာတဈဦးဖြဈသူ N Ram က ေပြာပါတယ်။ အဆိုပါ သတင်းစာလုပ်ငန်းအုပ်စုဟာ အမေရိကန်ေဒါ်လာ သန်းနဲ႔ၿခီ အရႈံးေပါ်မယ်လို႔ ခန႔်မွန်ထားပါတယ်။

“ဘယ်အၿခိန်မွာ ေကြာ်ငြာေဈးကွက် ပြန်ေကာင်းလာမလဲ ၾကႇန်ေတာ်တို႔ မသိဘူး” လို႔ ၎င်းက AFP ကို ေပြာပါတယ်။ World Association of Newspapers and News Publishers (WAN-IFRA) အဖွဲ႔အစည်းရဲ႕ အဆိုအရ အိန္ဒိယသတင်းစာနဲ႔ မဂ္ဂဇင်းတွေမွာ တဈႏွဈၾလႇင် ေကြာ်ငြာအသုံးစရိတ် အမေရိကန်ေဒါ်လာ ၃ ဘီလီယံခန႔် ရွိခဲ့ေကြာင်းလည်း သိရပါတယ်။

အသက် ၃၅ ႏွဈေၾကာ်တွေပဲ သတင်းစာဖတ်ကြတယ်
သတင်းစာတွေဟာ ယခုႏွဈ မတ်လနဲ႔ ဧပြီလအတွင်း ၎င်းတို႔ရဲ႕ ေကြာ်ငြာ ၇၅ မွ ၈၅ ရာခိုင်ႏႈန်းကို လက်လွွတ်ခဲ့ရတယ်လို႔ အိန္ဒိယရွိ WAN-IFRA စီးပွားေရးလုပ်ငန်းေဖာ်ေဆာင်မႈ မန်နေျဂာဖြဈသူ Magdoom Mohamed က ေပြာပါတယ်။ အိန္ဒိယမီဒီယာအုပ်စုတွေက အွန်လိုင်းသတင်းလုပ်ငန်းမွာ အကြီးအကၾယ် ရင်းႏွီးမႊုပ်ႏွံရန် စတင်နေကြစဉ်အတွင်း ေကြာ်ငြာလုပ်ငန်းက ႐ုတ်တရက် ဆုံးရႈံးမႈတွေကို မကာမိခဲ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ်။

မီဒီယာလုပ်ငန်းရွင်တွေက ထိတ်ထိတ်ျပာျပာဖြဈပြီး စီမံေဆာင်ရွက်နေမႈတွေနဲ႔အတူ လစာေၾလႇာ့ခႁခြင်းနဲ႔ လစာေနာက်ကႁခြင်းတို႔ ကြဳံေတွ႔နေရခြင်းက ၎င်းတို႔ကို ဆိုးရွားစွာ ဆက်ဆံမႈအဖြဈ အိန္ဒိယသတင်းေထာက်တွေက ခံစားနေကြရပါတယ်။ COVID-19 သတင်းေတွ ရယူရာမွာလည်း သင့်ေတာ်လုံေလာက်တဲ့ အကာအကွယ်ပစ္စည်းေတွ မပါရွိဘဲ သွားေရာက်နေကြရတယ်လို႔ သတင်းေထာက်အျမားအပြားက ေပြာကြပါတယ်။

“မီဒီယာက ႐ုန်းကန်နေခဲ့ရၿခိန်၊ မသေျခာမႈနဲ႔ စိုးရိမ်ပူပန်မႈေတွ အလွန်ဖြဈနေတဲ့အၿခိန်မွာ ဒီလစာေၾလႇာ့တာတွေကို အရမ်းမြန်မြန်ဆန်ဆန် လုပ်ခဲ့ကြတယ်၊ ဒါက အလွန် ကျင့်ဝတ်မရွိတာပါပဲ၊ သူတို႔က သူတို႔ရဲ႕ ဝန်ထမ်းတွေအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မႈ မရွိဘူးဆိုတာ ပြနေတယ်” လို႔ Free Speech Collective အဖွဲ႔ တွဲဖက်တည်ေထာင်သူ Geeta Seshu က ဆိုပါတယ်။

ေလ့လာသူတွေကေတာ့ အဓိက မီဒီယာအုပ်စုတွေက အနာဂတ် စီးပွားေရးလုပ်ငန်းကို ပိုမိုအာ႐ုံစိုက်နေကြတယ်လို႔ သုံးသပ်ကြပါတယ်။ COVID-19 ကပ်ေရာဂါ မဖြဈပွားမီက သတင်းစာတွေအတွက် ေကြာ်ငြာဝင်ငွေဟာ ႏွဈအနည်းငယ်ကြာ တည်ငြိမ်နေလိမ့်မယ်လို႔ KPMG အတိုင်ပင်ခံလုပ်ငန်းက ခန႔်မွန်းခဲ့ပါတယ်။

အခု အားလုံး ေပြာင်းလဲသွားခဲ့ပြီ

“အခု အားလုံး ေပြာင်းလဲသွားခဲ့ပြီ” လို႔ အမည်မေဖာ်ပြတဲ့ သတင်းစာ အယ်ဒီတာတဈဦးက ဖွင့်ဟပါတယ်။ ၎င်းက ကုမ္ပဏီစီးပွားေရးကို မေဆွးေႏွးလိုတာေကြာင့် အမည်မေဖာ်ခဲ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ်။ “အသက် ၃၅ ႏွဈေၾကာ်တွေပဲ သတင်းစာဖတ်ကြတယ်၊ သူတို႔ကေတာ့ သတင်းတွေကို ဒဈဂျစ်တယ်ရင်းမြဈတွေနဲ႔ ႐ုပ်မြင်သံကြားကေန ႏွဈလေၾကာ်ကြာ သိရွိနေခဲ့ရပေမဲ့လည်း သတင်းစာဖတ်ကြတယ်” လို႔ အဆိုပါ သတင်းစာအယ်ဒီတာက ေပြာပါတယ်။

အိန္ဒိယမွာ စီးပွားေရးေႏွးေကွးမႈေကြာင့် သတင်းစာတွေနဲ႔ ႐ုပ်မြင်သံကြားလိုင်းတွေဟာ COVID-19 မတိုင်မီကတည်းကပင် ေထာင်နဲ႔ၿခီတဲ့ ဝန်ထမ်းအရေအတွက် ေၾလႇာ့ချမႇဳေတွ လုပ်ခဲ့ကြေကြာင်း TRA Research ရဲ႕ အမႈေဆာင်အရာရွိ N Chandramouli က ဆိုပါတယ်။ “အခုက မီဒီယာေလာကအတွက် ေတာ်ေတာ် စိတ်မေကာင်းဖွယ်ရာ အဖြဈပါပဲ၊ ေကြာ်ငြာရွင်‌တွေက ငွေသုံးဖို႔ လက်တွန႔်နေကြပြီး မီဒီယာကုမ္ပဏီတွေဟာ ရွင်သန်ရပ်တည်ဖို႔အတွက် ခက်ခဲနေပါတယ်” လို႔ ၎င်းက သုံးသပ်ခဲ့ပါတယ်။

(AFP က ေဖာ်ပြထားတဲ့ India media fear pandemic finally brings end of the newspaper era သတင်းေဆာင်းပါးကို ဆီေၾလာ်ေအာင် ဘာသာပြန်ဆိုထားတာ ဖြဈပါတယ်)

Zawgyiျဖင့္ဖတ္ရန္

အိႏၵိယသတင္းစာေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ လအနည္းငယ္က ကမာၻတစ္ဝွမ္း ႀကဳံေနရတဲ့ အေျခအေနကို ႀကံ့ႀကံ့ခံရင္း ေစာင္ေရအေျခအေန ေကာင္းေနခဲ့ေသးေပမဲ့ အခုအခါမွာေတာ့ COVID-19 ႏွိပ္စက္မႈေအာက္မွာ ၿပိဳလဲေနၾကရပါၿပီ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေၾကာ္ျငာေဈးကြက္ ျပန္ေကာင္းလာမလဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မသိဘူး

သတင္းစာတိုက္အခ်ိဳ႕ ပိတ္သြားခဲ့ရၿပီး အျခား နာမည္ႀကီးေတြ အက်ပ္အတည္းဆိုက္ၿပီး လုပ္ငန္းထိခိုက္ဆုံးရႈံးမႈ ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ကမာၻတစ္ဝွမ္း ေပၚထြက္လာတဲ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္သတင္းလုပ္ငန္းေတြက ေရာင္းအားက်ေနခ်ိန္မွာ လူဦးေရ ၁.၃ ဘီလီယံရွိတဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ သတင္းစာေတြက အဓိက အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ ဆက္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။

သို႔ေသာ္ အိႏၵိယတစ္ႏိုင္ငံလုံးကို မတ္ ၂၅ ရက္ေန႔မွစၿပီး lockdown လုပ္ခဲ့ခ်ိန္မွာေတာ့ ေန႔စဥ္ထုတ္ သတင္းစာေတြ ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝႏိုင္ျခင္း မရွိေတာ့ပါဘူး။ သတင္းစာပို႔သူေတြကိုလည္း ဗိုင္းရပ္စ္သယ္ေဆာင္လာႏိုင္ေၾကာင္း စိုးရိမ္ပူပန္ၿပီး တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ အေရးအပါဆုံးကေတာ့ ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြက ေၾကာ္ျငာမထည့္ၾကေတာ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အိႏၵိယက ဒစ္ဂ်စ္တယ္သတင္းေတြ အျပင္းအထန္ တိုက္ခိုက္မႈကို ကာလရွည္ၾကာ ခုခံလာခဲ့တာပါ
အခ်ိဳ႕ ခန႔္မွန္းမႈေတြအရ အိႏၵိယမွာ ယခင္က ေန႔စဥ္ သတင္းစာေစာင္ေရ သန္း ၅၀ ေက်ာ္ ပုံမွန္ေရာင္းခဲ့ရၿပီး lockdown လုပ္လိုက္ခ်ိန္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေစာင္ေရ သုံးပုံႏွစ္ပုံ က်ဆင္းသြားခဲ့ပါတယ္။ မြမ္ဘိုင္းၿမိဳ႕မွာ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ အလုပ္ျဖဳတ္ခံရတာ သို႔မဟုတ္ လစာေလွ်ာ့ခံရတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ လူမႈေရးရန္ပုံေငြ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္သြားတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြကို အစားအစာ ပါဆယ္ထုပ္မ်ား စီစဥ္ေပးေနခဲ့ပါတယ္။

“အိႏၵိယက ဒစ္ဂ်စ္တယ္သတင္းေတြ အျပင္းအထန္ တိုက္ခိုက္မႈကို ကာလရွည္ၾကာ ခုခံလာခဲ့တာပါ၊ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ အခ်ိဳ႕ ၿမိဳ႕အလိုက္ထုတ္ေနတဲ့ သတင္းစာေတြ မရွိေတာ့ဘူး၊ သတင္းစာႀကီးအခ်ိဳ႕လည္း ေစာင္ေရ ဘယ္လို ျပန္တက္လာမလဲဆိုတာ စိုးရိမ္ပူပန္ေနရတယ္” လို႔ အယ္ဒီတာတစ္ဦးက AFP သတင္းဌာနကို ေျပာပါတယ္။

Pune နဲ႔ Goa ၿမိဳ႕မွာ ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝေနၾကတဲ့ အဂၤလိပ္ဘာသာ သတင္းစာေတြ ယခုလအတြင္း ပိတ္သိမ္းသြားခဲ့ၿပီး အိႏၵိယသတင္းစာႀကီးေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Hindustan Times နဲ႔ Times of India တို႔ကလည္း ဝန္ထမ္းအမ်ားအျပား ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ လစာေလွ်ာ့ျခင္းနဲ႔ ႐ုံးခန္းမ်ားပိတ္ျခင္းတို႔ လုပ္ေဆာင္ေနၾကရပါတယ္။ ထိုသတင္းစာႀကီး ႏွစ္ေစာင္ဟာ COVID-19 ကပ္ေရာဂါ မျဖစ္ပြားမီက ေန႔စဥ္ ေစာင္ေရႏွစ္သန္းေက်ာ္ ေရာင္းခ်ခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

Hindustan Times က တစ္ရက္လွ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၀၀,၀၀၀ (ျမန္မာက်ပ္ေငြ သိန္းခုနစ္ေထာင္နီးပါး) အရႈံးေပၚေနေၾကာင္း ဝန္ထမ္းေတြကို ေပးပို႔တဲ့ အီးလ္ေမးထဲမွာ ေျပာထားပါတယ္။ အိႏၵိယေတာင္ပိုင္း ကီရာလာျပည္နယ္မွာ အေျခစိုက္တဲ့ Mathrubhumi ေဒသဆိုင္ရာ သတင္းစာဟာ COVID-19 မတိုင္မီက တစ္လလွ်င္ ေၾကာ္ျငာဝင္ေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆ သန္း (ျမန္မာက်ပ္ေငြ သိန္းရွစ္ေသာင္းေက်ာ္) ရရွိခဲ့ရာမွ ေဒၚလာ ၅၀၀,၀၀၀ (ျမန္မာက်ပ္ေငြ သိန္းခုနစ္ေထာင္နီးပါး) သို႔ ေလ်ာ့နည့္က်ဆင္းသြားခဲ့ေၾကာင္း ပူးတြဲ မန္ေနဂ်င္းဒါ႐ိုက္တာ Shreyams Kumar က ဆိုပါတယ္။

သတင္းစာႀကီးအခ်ိဳ႕လည္း ေစာင္ေရ ဘယ္လို ျပန္တက္လာမလဲဆိုတာ စိုးရိမ္ပူပန္ေနရတယ္

အိႏၵိယသတင္းစာေတြဟာ COVID-19 ကပ္ေရာဂါ မတိုင္မီကတည္းကပင္ စီးပြားေရးအေျခအေန ယိမ္းယိုင္ေနခဲ့ၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေၾကာ္ျငာဝင္ေငြ က်ဆင္းသြားခဲ့တာက အက်ပ္အတည္း ျဖစ္လာေစခဲ့ေၾကာင္း The Hindu ေန႔စဥ္သတင္းစာနဲ႔ အျခား ေဒသဆိုင္ရာသတင္းစာမ်ား ထုတ္ေဝေနတဲ့အုပ္စုရဲ႕ ဒါ႐ိုက္တာတစ္ဦးျဖစ္သူ N Ram က ေျပာပါတယ္။ အဆိုပါ သတင္းစာလုပ္ငန္းအုပ္စုဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းနဲ႔ခ်ီ အရႈံးေပၚမယ္လို႔ ခန႔္မွန္ထားပါတယ္။

“ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေၾကာ္ျငာေဈးကြက္ ျပန္ေကာင္းလာမလဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မသိဘူး” လို႔ ၎က AFP ကို ေျပာပါတယ္။ World Association of Newspapers and News Publishers (WAN-IFRA) အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ အဆိုအရ အိႏၵိယသတင္းစာနဲ႔ မဂၢဇင္းေတြမွာ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ေၾကာ္ျငာအသုံးစရိတ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃ ဘီလီယံခန႔္ ရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။

အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္ေတြပဲ သတင္းစာဖတ္ၾကတယ္
သတင္းစာေတြဟာ ယခုႏွစ္ မတ္လနဲ႔ ဧၿပီလအတြင္း ၎တို႔ရဲ႕ ေၾကာ္ျငာ ၇၅ မွ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို လက္လႊတ္ခဲ့ရတယ္လို႔ အိႏၵိယရွိ WAN-IFRA စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေဖာ္ေဆာင္မႈ မန္ေနဂ်ာျဖစ္သူ Magdoom Mohamed က ေျပာပါတယ္။ အိႏၵိယမီဒီယာအုပ္စုေတြက အြန္လိုင္းသတင္းလုပ္ငန္းမွာ အႀကီးအက်ယ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ စတင္ေနၾကစဥ္အတြင္း ေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္းက ႐ုတ္တရက္ ဆုံးရႈံးမႈေတြကို မကာမိခဲ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

မီဒီယာလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ထိတ္ထိတ္ပ်ာပ်ာျဖစ္ၿပီး စီမံေဆာင္႐ြက္ေနမႈေတြနဲ႔အတူ လစာေလွ်ာ့ခ်ျခင္းနဲ႔ လစာေနာက္က်ျခင္းတို႔ ႀကဳံေတြ႕ေနရျခင္းက ၎တို႔ကို ဆိုး႐ြားစြာ ဆက္ဆံမႈအျဖစ္ အိႏၵိယသတင္းေထာက္ေတြက ခံစားေနၾကရပါတယ္။ COVID-19 သတင္းေတြ ရယူရာမွာလည္း သင့္ေတာ္လုံေလာက္တဲ့ အကာအကြယ္ပစၥည္းေတြ မပါရွိဘဲ သြားေရာက္ေနၾကရတယ္လို႔ သတင္းေထာက္အမ်ားအျပားက ေျပာၾကပါတယ္။

“မီဒီယာက ႐ုန္းကန္ေနခဲ့ရခ်ိန္၊ မေသခ်ာမႈနဲ႔ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ အလြန္ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီလစာေလွ်ာ့တာေတြကို အရမ္းျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္၊ ဒါက အလြန္ က်င့္ဝတ္မရွိတာပါပဲ၊ သူတို႔က သူတို႔ရဲ႕ ဝန္ထမ္းေတြအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ မရွိဘူးဆိုတာ ျပေနတယ္” လို႔ Free Speech Collective အဖြဲ႕ တြဲဖက္တည္ေထာင္သူ Geeta Seshu က ဆိုပါတယ္။

ေလ့လာသူေတြကေတာ့ အဓိက မီဒီယာအုပ္စုေတြက အနာဂတ္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကို ပိုမိုအာ႐ုံစိုက္ေနၾကတယ္လို႔ သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ COVID-19 ကပ္ေရာဂါ မျဖစ္ပြားမီက သတင္းစာေတြအတြက္ ေၾကာ္ျငာဝင္ေငြဟာ ႏွစ္အနည္းငယ္ၾကာ တည္ၿငိမ္ေနလိမ့္မယ္လို႔ KPMG အတိုင္ပင္ခံလုပ္ငန္းက ခန႔္မွန္းခဲ့ပါတယ္။

အခု အားလုံး ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ၿပီ

“အခု အားလုံး ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ၿပီ” လို႔ အမည္မေဖာ္ျပတဲ့ သတင္းစာ အယ္ဒီတာတစ္ဦးက ဖြင့္ဟပါတယ္။ ၎က ကုမၸဏီစီးပြားေရးကို မေဆြးေႏြးလိုတာေၾကာင့္ အမည္မေဖာ္ခဲ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ “အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္ေတြပဲ သတင္းစာဖတ္ၾကတယ္၊ သူတို႔ကေတာ့ သတင္းေတြကို ဒစ္ဂ်စ္တယ္ရင္းျမစ္ေတြနဲ႔ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားကေန ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာ သိရွိေနခဲ့ရေပမဲ့လည္း သတင္းစာဖတ္ၾကတယ္” လို႔ အဆိုပါ သတင္းစာအယ္ဒီတာက ေျပာပါတယ္။

အိႏၵိယမွာ စီးပြားေရးေႏွးေကြးမႈေၾကာင့္ သတင္းစာေတြနဲ႔ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားလိုင္းေတြဟာ COVID-19 မတိုင္မီကတည္းကပင္ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ဝန္ထမ္းအေရအတြက္ ေလွ်ာ့ခ်မႈေတြ လုပ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း TRA Research ရဲ႕ အမႈေဆာင္အရာရွိ N Chandramouli က ဆိုပါတယ္။ “အခုက မီဒီယာေလာကအတြက္ ေတာ္ေတာ္ စိတ္မေကာင္းဖြယ္ရာ အျဖစ္ပါပဲ၊ ေၾကာ္ျငာရွင္‌ေတြက ေငြသုံးဖို႔ လက္တြန႔္ေနၾကၿပီး မီဒီယာကုမၸဏီေတြဟာ ရွင္သန္ရပ္တည္ဖို႔အတြက္ ခက္ခဲေနပါတယ္” လို႔ ၎က သုံးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

(AFP က ေဖာ္ျပထားတဲ့ India media fear pandemic finally brings end of the newspaper era သတင္းေဆာင္းပါးကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္)

Credit: Duwun

Focus Myanmar Team

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment