စိတ်ဖိစီးမှု့ တွေများလာရင် ဘာတွေ စားကြမလဲ????

Unicodeဖြင့်ဖတ်ရန်

၂၁ ရာစုရဲ့ နေထိုင်စားသောက်မှု့ပုံစံတွေ ပြောင်းလဲ လာတဲ့ အတွက်ကြောင့် ကျန်းမာရေး လူမှု့ရေး စီးပွားရေး စတဲ့ အဖက်ဖက် ကနေ စိတ်ဖိစီးမှု့တွေ က များလာပါတယ်။ ဝိတ်ဖိစီးမှု့ များလာရင် ဖြစ်လာမယ့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေ ကတော့ နှလုံးရေဂါ၊ သွေးချို ဆီးချို ရောဂါ၊ အဝလွန်ရောဂါ၊ စိတ်ဓါတ်ကျရောဂါ၊ ပန်းနာရင်ကျပ် ရောဂါ နှင့် အခြား အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်း ရောဂါတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ ဒီစိတ်ဖိစီးမှု့ ကြောင့် ုဖစ်တဲ့ ပြဿနာ တွေ ကို တဖက်တလမ်း က နေ အစားအသောက်တွေ နဲ့ ကာကွယ် လို့ရပါတယ်။

(၁) အစိမ်းရောင် ရှိသော အသီးအရွက်များ (ဥပမာ ပာင်းနုနွယ် အရွက်မှာ ဆိုရင် Folate ဓါတ် ကြွယ်ဝတဲ့ အတွက် ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓကိုယ် ကနေ ထုတ်နေတဲ့ mood regulating neurotransmitter လို့ခေါ်တဲ့ serotonin နဲ့ dopamine ထုတ်တာကို အားပေးတဲ့ အတွက် စိတ်ဖိစီးမှု့ကြောင့် ဖြစ်လာမယ့် depression စိတ်ဓါတ်ကျရောဂါ ကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။

(၂) အချဉ်ဖောက် ထားတဲ့ အစာူအစာ များ (ဥပမာ ဒိန်ချဉ် မှာ ဆိုရင် အူလမ်ကြောင်းမှာ ရှိနေတတ်တဲ့ ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ ဘက်တီးရီးယား တွေ ကို ဖယ်ရှားပေးတဲ့ အတွက် ထိုဘက်တီးရီးယားတွေ က ထုတ်တဲ့ အဆိပ်ကြောင့် ဖြစ်တတ်တဲ့ ရောဂါများ (စိတ်တို စိတ်ဆက် လွယ်တာ၊ စိတ်ဓါတ်ကျတာ၊ဂနာမငြိမ်ဖြစ်တာတွေ) ကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။

(၃) ဆော်လမွန်ငါး နှင့် တခြားသော ပင်လယ်ငါးများOmega 3 , EPA, DHA တွေ ပါတဲ့ အတွက် စိတ်ကိုကြည်လင်လန်းဆန်းစေသလို မှတ်ဉာဏ်စွမ်းအာူကို လည်း ပိုကောင်းစေပါတယ်။

(၄) ဘယ်ရီသီးများ

Anthocyanin Pigment လို့ခေါ် တဲ့ ဓါတ်ပစ္စည်း တစ်မျိုးပါတဲ့ အတွက် ဓါတ်တိုးဆန့်ကျင်သတ္တိ (antioxidant action) ရှိသည့် အပြင် ဗီတာမင် စီ ပါဝင်တဲ့ အတွက် စိတ်ဖိစီးမှု့တွေ ကို ပါလျှော့ချပေးပါတယ်။

(၅) Dark Chocolate

အခုနောက်ပိုင်း dark chocolate တွေကို အရမ်းစိတ်လှုပ်ရှားတဲ့ အချိန်တွေမှာ ဆေးတစ်မျိုး အနေနဲ့ ကို အသုံးပြုလာပါတယ်။ အဓိက ကတော့ dark chocolate မှာ ပါတဲ့ Anandamide လို့ခေါ်တဲ့ ဓါတုပစ္စည်း ထုတ်တာ ကို အားပေးတဲ့ အတွက် စိတ်ဖိစီးခြင်း၊ စိတ်ဓါတ်ကျခြင်း၊ စိတ်လှုပ်ရှားခြင်း တွေ ကို သက်သာစေပါတယ်။

(၆) အစေ့အဆန် များ

ဖရုံစေ့၊ နေကြာစေ့၊ နှမ်းစေ့ စတဲ့ အစေ့ အဆန်တွေ မှာ Magnesium ပါတဲ့ အတွက် စိတ်ဖိစီးမှု့ ကို လျှော့ချပေးပါတယ်။

(၇) ထောပတ်သီး

ပိုတက်ဆီယမ်၊ ဗီတာမင် E နှင့် B, Folate, Magnesium တို့ပါဝင်တဲ့ အတွက် အာပာာရ အန်မတန် ပြည့်ဝတဲ့ အစားအစာ တစ်ခုပါ။ ဗီတာမင် B နှင့် Magnesium ပါဝင်တဲ့ အတွက်ကြောင့် စိတ်ကြည်လင် လန်းဆန်းစေပြီး စိတ်ဓါတ်ကျ ရောဂါ ကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။

Zawgyiျဖင့္ဖတ္ရန္

၂၁ ရာစုရဲ႕ ေနထိုင္စားေသာက္မႈ႕ပုံစံေတြ ေျပာင္းလဲ လာတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ က်န္းမာေရး လူမႈ႕ေရး စီးပြားေရး စတဲ့ အဖက္ဖက္ ကေန စိတ္ဖိစီးမႈ႕ေတြ က မ်ားလာပါတယ္။ ဝိတ္ဖိစီးမႈ႕ မ်ားလာရင္ ျဖစ္လာမယ့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြ ကေတာ့ ႏွလုံးေရဂါ၊ ေသြးခ်ိဳ ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါ၊ အဝလြန္ေရာဂါ၊ စိတ္ဓါတ္က်ေရာဂါ၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ ေရာဂါ ႏွင့္ အျခား အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီစိတ္ဖိစီးမႈ႕ ေၾကာင့္ ုဖစ္တဲ့ ျပႆနာ ေတြ ကို တဖက္တလမ္း က ေန အစားအေသာက္ေတြ နဲ႔ ကာကြယ္ လို႔ရပါတယ္။

(၁) အစိမ္းေရာင္ ရွိေသာ အသီးအ႐ြက္မ်ား (ဥပမာ ပာင္းႏုႏြယ္ အ႐ြက္မွာ ဆိုရင္ Folate ဓါတ္ ႂကြယ္ဝတဲ့ အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခႏၶကိုယ္ ကေန ထုတ္ေနတဲ့ mood regulating neurotransmitter လို႔ေခၚတဲ့ serotonin နဲ႔ dopamine ထုတ္တာကို အားေပးတဲ့ အတြက္ စိတ္ဖိစီးမႈ႕ေၾကာင့္ ျဖစ္လာမယ့္ depression စိတ္ဓါတ္က်ေရာဂါ ကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

(၂) အခ်ဥ္ေဖာက္ ထားတဲ့ အစာူအစာ မ်ား (ဥပမာ ဒိန္ခ်ဥ္ မွာ ဆိုရင္ အူလမ္ေၾကာင္းမွာ ရွိေနတတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ ဘက္တီးရီးယား ေတြ ကို ဖယ္ရွားေပးတဲ့ အတြက္ ထိုဘက္တီးရီးယားေတြ က ထုတ္တဲ့ အဆိပ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါမ်ား (စိတ္တို စိတ္ဆက္ လြယ္တာ၊ စိတ္ဓါတ္က်တာ၊ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္တာေတြ) ကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

(၃) ေဆာ္လမြန္ငါး ႏွင့္ တျခားေသာ ပင္လယ္ငါးမ်ားOmega 3 , EPA, DHA ေတြ ပါတဲ့ အတြက္ စိတ္ကိုၾကည္လင္လန္းဆန္းေစသလို မွတ္ဉာဏ္စြမ္းအာူကို လည္း ပိုေကာင္းေစပါတယ္။

(၄) ဘယ္ရီသီးမ်ား

Anthocyanin Pigment လို႔ေခၚ တဲ့ ဓါတ္ပစၥည္း တစ္မ်ိဳးပါတဲ့ အတြက္ ဓါတ္တိုးဆန႔္က်င္သတၱိ (antioxidant action) ရွိသည့္ အျပင္ ဗီတာမင္ စီ ပါဝင္တဲ့ အတြက္ စိတ္ဖိစီးမႈ႕ေတြ ကို ပါေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။

(၅) Dark Chocolate

အခုေနာက္ပိုင္း dark chocolate ေတြကို အရမ္းစိတ္လႈပ္ရွားတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ေဆးတစ္မ်ိဳး အေနနဲ႔ ကို အသုံးျပဳလာပါတယ္။ အဓိက ကေတာ့ dark chocolate မွာ ပါတဲ့ Anandamide လို႔ေခၚတဲ့ ဓါတုပစၥည္း ထုတ္တာ ကို အားေပးတဲ့ အတြက္ စိတ္ဖိစီးျခင္း၊ စိတ္ဓါတ္က်ျခင္း၊ စိတ္လႈပ္ရွားျခင္း ေတြ ကို သက္သာေစပါတယ္။

(၆) အေစ့အဆန္ မ်ား

ဖ႐ုံေစ့၊ ေနၾကာေစ့၊ ႏွမ္းေစ့ စတဲ့ အေစ့ အဆန္ေတြ မွာ Magnesium ပါတဲ့ အတြက္ စိတ္ဖိစီးမႈ႕ ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။

(၇) ေထာပတ္သီး

ပိုတက္ဆီယမ္၊ ဗီတာမင္ E ႏွင့္ B, Folate, Magnesium တို႔ပါဝင္တဲ့ အတြက္ အာပာာရ အန္မတန္ ျပည့္ဝတဲ့ အစားအစာ တစ္ခုပါ။ ဗီတာမင္ B ႏွင့္ Magnesium ပါဝင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ စိတ္ၾကည္လင္ လန္းဆန္းေစၿပီး စိတ္ဓါတ္က် ေရာဂါ ကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

Credit: Kumudra Author Dr.Nutrition @ေဒါက္တာ ညီညီေက်ာ္

Focus Myanmar Team

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment