သီေပါမင္း ပါေတာ္မူၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အၾကာက ရန္ကုန္ဆိုတာ

ျမန္မာဘုရင္ သီေပါမင္းသည္ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ပါေတာ္မူရာ ၁၉၀၀ျပည့္ႏွစ္အေက်ာ္ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕၏ အေျခအေန မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္သည္။

ထုိစဥ္က ရန္ကုန္ကမ္းနားလမ္းတြင္ နာရီအခ်ိန္တိတိက်က် သိမွတ္ရန္အတြက္ ေန႔ ၁၂ နာရီ တြင္ တစ္ႀကိမ္ ၊ ညဥ့္ ၉ နာရီတြင္ တစ္ႀကိမ္ အေျမွာက္သံ ႏွစ္ခ်က္ ပစ္ေဖာက္ေလ့ရွိသည္။

လမ္းမမ်ားေပၚတြင္ ျမက္ခေမာက္ေဆာင္း ၊ ေကာက္ရုိးဖိနပ္စီးထားေသာ က်စ္ဆံၿမီးတရုတ္ႀကီးမ်ား က လန္ျခား ဆြဲေနသည္။ ျမင္းလွည္းအမ်ားစုကိုမူ အိႏၵိယလူမ်ဳိးက ေမာင္းႏွင္ေနတတ္ၾကသည္။ ေငြေၾကးတတ္ႏုိင္သူမ်ားက ကုိယ္ပုိင္အမုိးပြင့္ ေဒါက္ကပ္ ႏွင့္ ဘာဂီေခၚ ျမင္းရထားမ်ားကုိ စီးနင္းသြားလာေနၾကသည္။

ထုိစဥ္က ရန္ကုန္ၿမဳိ႕သူ ၿမဳိ႕သားမ်ားသည္ ေရႊတိဂုံသုိ႔သြားရာတြင္ ‘ပဲရထား’ ကုိ စီးသြားေလ့ရွိသည္။ ရထားခ ၁ပဲ ေပးရ၍ ‘ပဲရထား’ ဟု ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ တိရစာၦန္ဥယ်ာဥ္သည္ ယေန႔ ေဆးရုံႀကီးေနရာတြင္ ရွိသည္။ ရုံ၀င္ခ ႏွစ္ျပား ေပးရသည္။ ယေန႔သြားေကာလိပ္ေနရာတြင္ ဆင္မ်ားကုိ ထူးခတ္ထားၿပီး အခမဲ့ၾကည့္ရႈ႕ႏုိင္သည္။ ၀ိတုိရိယ(ယေန႔မဟာဗႏၶဳလ) ပန္းၿခံတြင္ စက္ ဘီးငွားစီးႏုိင္သည္။ ေရႊတိဂုံဘုရားေျခရင္းမွ ကန္ေတာ္မင္ ပန္းၿခံတြင္ မီးပုံးပ်ံစီးပြဲမ်ား က်င္းပတတ္သည္။

ထုိစဥ္က ရန္ကုန္ ႏွင့္ ႀကီးျမင့္တုိင္လမ္းမွာ ေတာႀကီးျဖစ္ၿပီး လွည္းစီးၿပီးသြားမွ ေရာက္သည္။ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ လမ္းမတစ္ေလွ်ာက္ တြင္ ေရနံဆီႏွင့္ ထြန္းရေသာ ဆီမီးတုိင္မ်ား စိုက္ထူထားၿပီး အိႏၵယအလုပ္သမားမ်ားက ညဘက္တြင္ လာေရာက္ ထြန္းညွိေပးသည္။ ထုိ႔ေနာက္ နံနက္တြင္ မီးခြက္မ်ားကုိ သိမ္းရသည္။ လမ္းအားလုံးလုိလုိမွာ ဖုန္အလြန္ထူထပ္ၿပီးေရဖ်န္းေပးရသည္။

ထုိစဥ္က ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္အစည္ကားဆုံးေနရာမွာ ရန္ကုန္ကမ္းနားေစ်း ျဖစ္သည္။ လုပ္ငန္းစုံသည္ ။ လူေပါင္းစုံ သည္။ ထုိေနရာသုိ႔ သြားလွ်င္ အဓမၼလက္ၾကားလမ္းကုိ တတ္ႏုိင္သမွ် ေရွာင္သြားေလ့ရွိၾကသည္။ အဓမၼလက္ၾကား လမ္းဆုိသည္မွာ ယေန႔ ၂၄ လမ္းကုိ ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ အလစ္သမား ၊ ခုိးဆုိးလူ႕ယက္မႈမ်ား မင္းမူလွ်က္ရွိသည္။ လမ္း ၃၀ တစ္၀ုိက္တြင္မူ ျပည့္တန္ဆာမ်ား ေသာင္းက်န္းေနသည္။ ဗုိလ္မမ်ားကဲ့သုိ႔ ဂါ၀န္မ်ား ၀တ္ထားတတ္သလုိ ၊ ကုလားဆာရီ၀တ္မ်ား ၊ ဂ်ပန္ကီမုိႏုိမ်ား စသည္ျဖင့္ အေရာင္အေသြးစုံစြာ ၀င္ဆင္ထားတတ္ၾကသည္။ ထုိစဥ္က ‘ကိြတ္’ ဟု ေခၚသည္။ ကုိလုိနီေခတ္ဦးတြင္ ရန္ကုန္သည္ မေကာင္းမႈေပါင္းစုံႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ၿမဳိ႕ျဖစ္သည္။

ကုိလုိနီေခတ္တြင္ ရန္ကုန္ပုလိမ္အဖြဲ႔မွာ အင္အားနည္းသျဖင့္ လူမုိက္အဖြဲ႔မ်ား ႀကီးစုိးမင္းမူၾကသည္။ တပည့္တပန္း မ်ား ေမြးကာ တန္ခုိးထြားေနၾကသည္။ ထုိစဥ္က နာမည္အႀကီးဆုံးမွာ ကုလားလူမုိက္ႀကီး မက္ရွ္တီးခန္း ႏွင့္ မာမူ ဆား တုိ႔ျဖစ္သည္။ သူ႔ပိုင္နက္ ကုိယ့္ပိုင္နက္ ခြဲထားၾကသည္။ ယေန႔ေခတ္အေခၚႏွင့္ဆုိလွ်င္ gangster ႀကီးမ်ားဟုေခၚရေပမည္။ ထုိလူမုိက္အဖြဲ႔မ်ား အခ်င္းခ်င္း ရုိက္ပြဲျဖစ္လွ်င္ ရန္ကုန္ပုလိပ္အဖြဲ႔မွာ မႏုိင္မနင္းႏွင့္ အလုပ္ရႈပ္သြားေလ့ရွိသည္။

၁၉၁၁ ခုႏွစ္ အထိ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္ ရုပ္ရွင္ရုံဟူ၍ ခုိင္ခုိင္မာမာ အေဆာက္အဦး မရွိေသးေပ။ ရြက္ဖ်င္တဲအႀကီးစား ႀကီးမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ လွ်ပ္စီးမီး မရွိေသး။ အင္ဂ်င္စက္ေမာင္း၍သာ ဓာတ္အားေပးရသည္။ စက္ကုိ ရြက္ဖ်င္တဲ ေဘးတြင္ထားရာ ရုပ္ရွင္ျပၿပီဆုိလွ်င္ စက္သံမွာ ဆူညံေနတတ္သည္။ ရုပ္ရွင္ဟု ဆုိေသာ္လည္း ႏုိင္ငံျခား သတင္ ကားတုိကေလးမ်ားကုိသာ ျပသျခင္းျဖစ္သည္။

ဒါေတြကေတာ့ တခ်ိန္က ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ရဲ႕တကယ္ရွိခဲ့တဲ့ျမင္ကြင္းတခ်ဳိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သတ္လုိ႔ မိတ္ေဆြ ဖတ္ဖူးမွတ္ဖူးတာေလးမ်ားရွိရင္လည္း အျခားသူေတြ ဗဟုသုတရေအာင္ ေ၀မွ်သြားပါဦး  Credit – Thutazone

minkoko110