က်ေနာ္တို့ ငယ္ငယ္က သံုးခဲ့ရတဲ့ ခဲတံေတြရဲ႕ လူသိနည္းတဲ့ သမုိင္းေၾကာင္း

ပထမဆံုးထုတ္လုပ္ခဲ့တဲ့ခဲတံေတြက ဘာျဖစ္လို ့အ၀ါေရာင္ျဖစ္ေနရတာလဲ။ ခဲတံတစ္ေခ်ာင္းခိုးမိလို ့ေထာင္ခုနွစ္နွစ္ က်ခဲ့သူေတြရွိတယ္ဆုိရင္ေကာ သင္ ယံုနိုင္ပါ့မလား။ ခဲခၽြန္စက္လက္၀ယ္ထားရွိမႈနဲ ့ေထာင္ဒဏ္က်ခံရနိုင္တယ္လို ့ေျပာရင္ေကာ မျဖစ္နုိင္ဘူးလို ့ပဲ ျငင္းၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို ့ ေန ့စဥ္နဲ ့အမွ် အသံုးျပဳေနတဲ့ ခဲတံဆိုတဲ့ ရိုးရွင္းတဲ့အရာရဲ ့သမိုင္းေနာက္ခံဟာ အေတာ္ေလးစိတ္၀င္စားဖို ့ေကာင္းသလို ရယ္စရာေကာင္းတာေတြလည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္။

ခဲတံတီထြင္သူအျဖစ္ ၁၅၆၅ခုႏွစ္မွ ခဲ့တံကိ စတင္သုံးစြဲခဲ့တဲ့ ဆြစ္လူမ်ဳိးစြယ္စုံပညာရွင္ Conrad Gessner ကို ညႊန္းဆုိၾကပါတယ္။ ၁၈၅၈ ခုနွစ္၊ မတ္လ (၃၀) ရက္ေန ့မွာ တီထြင္သူ Hymen L. Lipman ဟာ ခဲဖ်က္တြဲလ်က္ပါ၀င္တဲ့ ပထမဆံုးခဲတံ ကို မူပိုင္ခြင့္မွတ္ပံုတင္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္မွာ ခဲတံမူပုိင္ခြင့္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၀,၀၀၀ နဲ ့ ေရာင္းခ်ခဲ့ပါ တယ္။ အဲဒီေခတ္၊ အဲဒီအခ်ိန္က အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ သိန္းဆိုတာ လူတစ္ေယာက္ရဲ ့ဘ၀ကိုေျပာင္းလဲေစနိုင္တဲ့ ေငြေၾကးပမာဏျဖစ္ပါတယ္။ ဂရပ္ဖိုက္အနည္းငယ္နဲ ့သစ္သားအနည္းငယ္နဲ ့ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ခဲတံဆိုတဲ့အရာကို ဒီေလာက္ပိုက္ဆံေတြေပးျပီး၀ယ္သြားတာ အံ့ၾသစရာပါပဲ။ အဲဒီထက္အံ့ၾသစရာေကာင္းတာေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။

၁။ ခဲတံေတြဘာျဖစ္လို ့အ၀ါေရာင္ျဖစ္ေနရတာလဲ။

တရုတ္ဧကရာဇ္မင္းျမတ္ကိုပဲ ေမးရေတာ့မွာပဲ။ ၁၈၀၀ ၀န္းက်င္ မွ ကမၻာ့အေကာင္းဆံုးဂရပ္ဖုိက္ တရုတ္နိုုင္ငံမွာထြက္ခဲ့ပါတယ္။ တရုတ္နိုင္ငံရဲ ့ဂရပ္ဖိုက္နဲ ့ျပဳလုပ္ထားတဲ့ခဲတံလို ့ လူေတြအလြယ္တကူသေဘာေပါက္ေအာင္ တရုတ္ဧကရာဇ္ေတြအသံုးျပဳတဲ့ အ၀ါေရာင္ကို အသံုးျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါ တယ္။

၂။ ခဲဖ်က္ကို မေတာ္တဆေတြ ့ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၆၁၂ ခုကေန ၁၇၇၀ အတြင္းမွာ ေပါင္မုန္ ့အနား သားေတြကိုလံုးျပီး ခဲဖ်က္အျဖစ္အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေန ့သံုးေနၾကတဲ့ ေရာ္ဘာနဲ ့ျပဳလုပ္ထားတဲ့ခဲဖ်က္ဆိုတာ မေတာ္တဆကေန အေတာ္ဟန္က်သြားတဲ့တီထြင္မႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီတုန္းက စာေရးဆရာတစ္ေယာက္က စကားတေျပာေျပာနဲ ့ လံုးထားတဲ့ ေပါင္မုန္ ့အနားသားကိုလွမ္းယူျပီး ခဲတံနဲ ့ေရးထားတာကိုဖ်က္တာ တစ္ကယ္ေတာ့ ေပါင္မုန္ ့မဟုတ္ဘဲ ေရာ္ဘာတံုးေလးတစ္ခုကို ယူမိရဲ ့သားျဖစ္ေနတာေပါ့။ ငံု ့ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ပိုျပီးေျပာင္ေနတာကိုေတြ ့လိုက္ရတဲ့ေနာက္ ေရာ္ဘာကို ခဲဖ်က္အျဖစ္သံုးရေကာင္းမွန္း သိလာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

၃။ ခဲတံကို နာဆာကလည္း စိတ္၀င္စားခဲ့ပါတယ္။

ေရေအာက္မွာေရးလို ့ရတာ ခဲတံပဲရွိပါတယ္။ ေဇာက္ထိုးထားျပီး ေရးလို ့ရပါတယ္။ ဆြဲငင္အားမဲ့တဲ့ေလဟာနယ္မွာလည္း ေရးလို ့ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နာဆာဟာ ၁၉၆၅ မွာ ဟူစတန္အေျခစိုက္ Tycam အင္ဂ်င္နီယာပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရးေကာ္ပိုေရးရွင္းၾကီးကို Mechanical Pencil လို ့ေခၚတဲ့ အထူးခဲတံ ၃၄ ေခ်ာင္း မွာယူခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီခဲတံတစ္ေခ်ာင္းကို အေမရိကန္ ၁၂၉.၈၉ ေဒၚလာ ေပးခဲ့ရ ပါတယ္။ သို ့ေသာ္ ၁၉၆၇ ခုနွစ္မွာ Apollo 1 အာကာယာဥ္စက္ခန္းထဲ မီးေလာင္ကၽြမ္းမႈျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး တရားခံဟာ အဲဒီ မီးေလာင္လြယ္လွတဲ့ Mechanical Pencil ေတြျဖစ္ေနတာကိုေတြ ့ရွိခဲ့ရတဲ့အတြက္ ေနာက္ဘယ္ေတာ့မွမသံုး ေတာ့တာပါ။ ( နာဆာဟာ ေဘာ့ပင္အတြက္ ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ အကုန္က်ခံခဲ့တယ္ ဆုိတာကေတာ့ ခ်ဲ႕ထြင္ေျပာၾကတဲ့စကားသာ ျဖစ္ပါတယ္)

၄။ ကမၻာေက်ာ္စာေရးဆရာၾကီး ဟဲမင္းေ၀း စာေရးေကာင္းရတဲ့ လွ်ိဳ ့၀ွက္ခ်က္က စာကိုခဲတံနဲ ့ေရးလို ့ပါတဲ့။

ပံုမွန္ခဲတံတစ္ေခ်ာင္းမွာပါတဲ့ ဂရပ္ဖိုက္နဲ ့မ်ဥ္းေၾကာင္းအရွည္ၾကီးဆြဲၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၃၅ မိုင္အထိဆြဲနိုင္ပါတယ္။ စာလံုးေရအားျဖင့္ အလံုးေရ ၄၅၀၀၀ ေရးနိုင္ပါတယ္။ ဟဲမင္းေ၀းရဲ ့ ကမၻာေက်ာ္ The old man and the sea မွာ အလံုးေရ ၂၇၀၀၀ ပဲ ရွိတာပါ။ သူ ့ကမၻာေက်ာ္စာအုပ္ၾကီးကိုေရးဖို ့ ခဲတံတစ္ေခ်ာင္းေတာင္ မကုန္ခဲ့တဲ့သေဘာေပါ့။ ခဲတံနဲ ့ေရးထားတာကို စာျပန္ရိုက္ေတာ့ ပိုေကာင္းေအာင္ျပင္ဖို ့အခြင့္အေရးရတာေပါ့။ ေရးတုန္းမွာတစ္ၾကိမ္၊ စာရိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာတစ္ခ်ိန္၊ အဲဒီစာကို proof ျပန္ဖတ္တဲ့အခါမွာတစ္ၾကိမ္၊ အၾကိမ္ၾကိမ္ျပန္ျပင္လို ့ရတာမို ့ ကၽြန္ေတာ္ဟာ စာေရးရင္ ခဲတံနဲ ့ပဲေရးပါတယ္လို ့ဟဲမင္းေ၀း က ေျပာျပဖူးပါတယ္။

၅။ ခဲတံထဲမွာ ခဲသတၱိမပါပါဘူး။ အဲဒါေတြက ဂရပ္ဖိုက္နဲ ့ေၾကြနဲ ့ ေရာထားတာပါ။

အပူခ်ိန္ ၈၀၀ ဒီဂရီဆဲလ္စီးယပ္ ထက္မနည္းေပးျပီးလုပ္ထားတာပါ။ ဒါျဖစ္ရင္ ဘာျဖစ္လို ့ ‘ခဲ’ လို ့ေခၚတာပါလိမ့္။ ၁၅၆၄ မွာ အဂၤလန္ကႏြားေက်ာင္း သားေတြဟာ မိုးသက္ေလျပင္းထဲမွာေပ်ာက္သြားတဲ့ႏြားေတြကိုလိုက္ရွာရင္း မိုးၾကိဳးမွန္ထားတဲ့သစ္ပင္တစ္ပင္ ေအာက္မွာ ေတာက္ပေနတဲ့ဂရပ္ဖိုက္အပံုၾကီးကိုေတြ ့ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါကိုခဲလို ့ထင္ျပီး ခဲလို ့ပဲေခၚခဲ့ပါ တယ္။ အဲဒီဂရပ္ဖိုက္တံုးၾကီးေတြကိုဖဲ့ယူျပီး သိုးေတြကိုယ္လံုးေပၚမွာ အမွတ္အသားေတြလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အိမ္ရွင္မ ေတြက သံေခ်းခၽြတ္ရာမွာ အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစျပီး ဂရပ္ဖိုက္တံၾကီးလည္း ခဲတံျဖစ္သြားတာပါပဲ။

၆။ ခဲတံတစ္ေခ်ာင္းခိုးမိရင္ အနည္းဆံုးေထာင္တန္ ၇-နွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ပထမေတာ့ ဂရပ္ဖိုက္ကို တစ္တန္လွ်င္ ေပါင္ ၁၀၀ နႈန္းျဖင့္သာ ေရာင္းခ်ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျမွာက္ဆံ ေတြကိုလည္း ဒီဂရပ္ဖိုက္နဲ ့လံုးထားရင္ ပိုျပီးအရည္အေသြးေကာင္းမြန္တယ္ဆိုတာကိုသိခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ ၁၈၃၀ မွာ ဂရပ္ဖိုက္ရဲ ့ ေစ်းနႈန္းသည္လည္း တစ္တန္ကို ေပါင္ ၅၀၀၀ အထိ ခုန္တက္သြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ခဲတံတစ္ေခ်ာင္းခိုးမိရင္ အနည္းဆံုးေထာင္တန္ ၇-နွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ရံုးအလုပ္လုပ္ရင္း ခဲတံအမွတ္တမဲ့ယူ သြားမိၾကတဲ့၀န္ထမ္းေတြအမ်ားအျပား ေထာင္နန္းစံခဲ့ရပါတယ္။

၇။ ဒါတင္မက ေနာက္ပိုင္းမွာ ခဲခၽြန္စက္ကိုပါ တားျမစ္ကန္ ့သတ္လိုက္ပါတယ္။

ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလက အဂၤလန္မွာ လက္လွည့္ ခဲတံခၽြန္စက္ေတြေၾကာင့္ သစ္သားနဲ ့ဂရပ္ဖိုက္ဆံုးရွံဳးမႈမ်ားလြန္းတယ္ဆိုျပီး ခဲတံခၽြန္စက္ေတြကို တားျမစ္ ကန္ ့သတ္လိုက္ပါတယ္။ ခဲတံခၽြန္ဖို ့ဓါးခပ္တံုးတံုးေလးကိုပဲအသံုးျပဳခြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ခဲခၽြန္စက္ကိုလက္၀ယ္ထားရွိသူေတြကိုေတာ့ ေထာင္ခ်တဲ့အထိ အျပစ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

၈။ ျပင္သစ္စစ္ဘုရင္နပိုလီယံဟာ အဂၤလန္နိုင္ငံရဲ ့ခဲတံကို အရူးအမူးလိုခ်င္ခဲ့ပါတယ္။

၁၇၉၀ မွာ စစ္စျဖစ္ခဲ့ၾကျပီး ၁၇၉၅ မွာ ခဲတံဆိုတာ ရွားပါးပစၥည္းျဖစ္ေနပါျပီ။ စစ္မွတ္တမ္းေရးဖို ့ေတာင္ ခဲတံမရွိခဲ့တဲ့အတြက္ နပိုလီယံရဲ ့ စစ္ဖက္ေရးရာ၀န္ၾကီးက ခဲတံမျဖစ္ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးရမယ္လို ့ အမိန္ ့ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။ တီထြင္ဥာဏ္ရွိတဲ့ ရဲေဘာ္ေလးတစ္ေယာက္က ဂရပ္ဖိုက္ရည္နဲ ့ေၾကြကိုအပူေပးျပီးဖုတ္လိုက္ရာကေန ခဲဆံကိုျပန္လည္ထုတ္လုပ္နိုင္ခဲ့ ပါတယ္။ ဒီေန ့အခ်ိန္အထိ ခဲဆံကို ဂရပ္ဖိုက္နဲ ့ေၾကြနဲ ့ေပါင္းျပီး အပူေပးျပီး လုပ္ေနၾကဆဲပါ။

၉။ #2 ခဲတံအစ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျဖစ္ပါတယ္။

ထင္းရွဴးသားနဲ ့ျပဳလုပ္ထားတဲ့ခဲတံအ၀ါေရာင္ေတြရဲ ့ အနံ ့ကိုလူေတြၾကိိဳက္လြန္းေတာ့ ထင္းရွဴးေတာေတြကုန္ခမ္းတယ္ဆိုျပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ အေမႊးနံ ့ ထြက္တဲ့ထင္းရွဴးသားေနာက္ တစ္မ်ိဳးနဲ ့ခဲတံကိုထုတ္လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ခဲတံအေရာင္ကိုလည္း အနီေရာင္ သုတ္လိမ္းခဲ့ပါတယ္။ တစ္လက္စတည္း ခဲဆံကိုလည္း အထူအပါး(၄)မ်ိဳးသတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။ အပါးဆံုး #1 ကေန အထူဆံုး #4 ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာေပၚမွာအသံုးအမ်ားဆံုးကေတာ့ #2 ဒါမွမဟုတ္ *2* ဒါမွမဟုတ္ 2B ျဖစ္ပါတယ္လို ့ ခဲတံအေၾကာင္း လူသိနည္းေနတာေလးေတြကို ေလ့လာေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

TMK(သမန္းက်ား) ရတနာပံုေန ့စဥ္။ Credit – Thutazone

minkoko110