လိုက္ခ်ီးသီး

လိုက္ခ်ီးသီး သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အသီး အေနႏွင့္တစ္ဖုံ ေဖ်ာ္ရည္အေနႏွင့္တစ္သြယ္ တာရွည္ခံထုပ္ပိုးမႈျဖင့္တစ္မ်ိဳး စားသုံးမႈမ်ားၿပီး လူႀကိဳက္မ်ားေသာ အသီး တစ္မ်ိဳးျဖစ္ သည္။ ခ်ိဳၿပီး အလြန္အရသာရွိေသာအသီး ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ကြၽႏု္ပ္တို႔စားသုံးခဲ့ၾကၿပီး လူတိုင္းနီးပါး ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကသည္။ ရာသီစာ အသီး အႏွံျဖစ္ၿပီး တာရွည္ခံပုံစံျဖင့္ တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး ရရွိႏိုင္ ေအာင္ စီမံစားသုံးၾကသည္။ နီညိဳေရာင္အခြံရွိၿပီး အခြံအတြင္းရွိ ႏူးညံ့ျဖဴေဖြး၍ ခ်ိဳေသာအတြင္း အပိုင္းကို ကြၽႏု္ပ္တို႔ စားသုံးရသည္။ အတြင္းဆုံးတြင္ေတာ့ မာေက်ာ ေသာအေစ့ရွိသည္။ လိုက္ခ်ီးသီးကိုထမင္းစားၿပီး အခ်ိဳပြဲအျဖစ္ စားသုံးေလ့ ရွိပါသည္။ လိုက္ခ်ီးသီးသည္ ရာသီစာ ဆိုေသာ္လည္း ဆီးသီးေလာက္ေဈး မေပါ၊ သရက္သီး လိုလည္း အလြယ္ တကူမရရွိႏိုင္ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ လိုက္ခ်ီးသီးကို အခ်ိဳပြဲအျဖစ္ စားသုံးသည့္အခါ တစ္လုံးကေန သုံးလုံး ေလာက္သာ စားသုံးၾကရသည္။

လိုက္ခ်ီးသီးစားသုံးၿပီး ေသဆုံးႏိုင္ပါသလား ယခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလထုတ္ ဘီဘီစီသတင္းအရ အိႏၵိယမွကေလးငယ္မ်ား လိုက္ခ်ီးသီး စားသုံးၿပီးေနာက္ ေသဆုံးခဲ့ၾကသည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ အိႏၵိယသိပၸံပညာရွင္ မ်ားအဆိုအရ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ အစာအိမ္ ထဲတြင္ အစာမရွိဘဲ လိုက္ခ်ီးသီးစားသုံးျခင္းေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ကေလးငယ္ ၁ဝဝ ေက်ာ္ထူးဆန္းေသာ ေရာဂါျဖင့္ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေလ့လာဆန္းစစ္မႈမ်ားအရ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ဘီဟား ေဒသရွိ ပုံမွန္က်န္းမာေသာ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ႐ုတ္တရက္ ဝက္႐ူးျပန္ေရာဂါကဲ့သို႔ အတက္ေရာဂါခံစား ရၿပီး သတိေမ့ကာေဆး႐ုံသို႔ေရာက္ရွိခဲ့ၾကသည္။ ေဆး႐ုံ တက္လူနာမ်ား၏ ထက္ဝက္ခန႔္မွာ အသက္ဆုံးပါးသြား ၾကသည္။ ဆရာဝန္မ်ားသည္ လိုက္ခ်ီးသီးေၾကာင့္ အဆိပ္သင့္သည္ဟု သုံးသပ္ခဲ့ ၾကသည္။ ဤကဲ့သို႔ ႐ုတ္တရက္ ဝက္႐ူးျပန္ေရာဂါကဲ့သို႔ အတက္ေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ ကေလးငယ္အမ်ားစုမွာ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါး သူမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး လိုက္ခ်ီးသီးအမ်ားဆုံးထြက္ရွိသည့္ ေဒသတြင္ေနထိုင္သူ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ေျမႀကီးေပၚသို႔ ေႂကြက်ေနေသာ လိုက္ခ်ီးသီးမ်ားကို ဤကေလးမ်ားက အားရပါးရ ေကာက္ယူ စားသုံးၾကသည္။ ဤသို႔ စားသုံး သည့္အခ်ိန္မွာ ညေနစာလည္း မစားရေသးေပ။ သူတို႔၏ အစာအိမ္ထဲတြင္ လိုက္ခ်ီးသီးမွ ထြက္လာသည့္ ဓာတ္ တစ္မ်ိဳးမွ ကေလးမ်ား၏ ကိုယ္တြင္းရွိ သၾကားဓာတ္ကို ေလ်ာ့ေစပါသည္။

ကြၽန္ုပ္တို႔ခႏၶာကိုယ္ရွိဆဲလ္မ်ား အလုပ္လုပ္ရန္ရွင္သန္ ရန္အတြက္ ဂလူးကို႔စ္ ေခၚ သၾကားဓာတ္လိုအပ္ပါသည္။

သၾကားဓာတ္နည္းလွ်င္ ကြၽန္ုပ္တို႔ခႏၶာကိုယ္ရွိ ဆဲလ္မ်ား မရွင္သန္ႏိုင္ပါ၊ ေသဆုံးသြားႏိုင္ပါသည္။ ခႏၶာကိုယ္ရွိ သၾကား ဓာတ္ နည္းျခင္းကို ဆတ္ဆတ္ထိမခံႏိုင္ေသာ ဆဲလ္မ်ား ဦးေႏွာက္တြင္ရွိပါသည္။ သၾကားဓာတ္အနည္း ငယ္နည္းလွ်င္ ခံစားရႏိုင္သည့္ လကၡဏာမ်ားမွာ မူးေဝျခင္း၊ ရင္တုန္ျခင္း၊ လက္တုန္ျခင္း၊ ေခြၽးေစးျပန္ျခင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး ဤလကၡဏာ မ်ားကို အသက္ႀကီးလြန္းသူ အဘိုး၊ အဘြားမ်ားႏွင့္ အသက္ငယ္ေသာ ကေလးမ်ားက ေျပာျပတတ္မည္ မဟုတ္ ေခ်။ ထို႔ထက္ပို၍ သၾကားဓာတ္နည္း လာေသာ္ ဝက္႐ူးျပန္သကဲ့သို႔တက္ျခင္း၊ ကေယာင္ကတမ္း ေျပာျခင္းႏွင့္ သတိေမ့ျခင္း တို႔ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ အသက္ အႏၲရာယ္ဆုံးရႈံးသြားႏိုင္သည္။

ဤဘီဟားေဒသမွ ကေလးမ်ားသည္ ဝက္႐ူးျပန္သကဲ့သို႔ တက္ျခင္း၊ သတိေမ့ျခင္း စေသာလကၡဏာမ်ားသည္ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ နည္းျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ ေၾကာင္း ေတြ႕ ရွိရသည္။ အခ်ိဳ႕ကေလးမ်ားသည္ ကိုမာေခၚ သတိေမ့ေျမာ သြားၿပီး ေသဆုံးသြားၾကရျခင္းမွာ သၾကားဓာတ္ အလြန္အမင္း နည္းသြားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ဤကေလး မ်ားတြင္ အစာအိမ္ထဲ၌ အစာမရွိသျဖင့္ သၾကားဓာတ္က်ျခင္းကို ခႏၶာကိုယ္မွ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္ျခင္းမရွိေပ။ ထို႔ျပင္ စားလိုက္သည့္ လိုက္ခ်ီးသီး၏ အစြမ္း သည္လည္း ေစာေစာ စီးစီး ျပလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

အျခားအလားတူျဖစ္ရပ္တစ္ခုမွာ ကာရစ္ဘီယံရွိ မူဇက္ဖာပါေဆး႐ုံတြင္ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္၌ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ဤေဒသတြင္ လည္း မူလကသြား သြားလာလာေဆာ့ကစား ေနသည့္ ကေလး အမ်ားအျပား ႐ုတ္တရက္ ဝက္႐ူးျပန္သကဲ့သို႔ တက္ၿပီး အခ်ိဳ႕မွာ ေသဆုံးသြားေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။ ဤျဖစ္စဥ္ကို ေလ့လာၾကည့္ေသာအခါ ထိုကေလးမ်ားသည္ အက္ကီး ေခၚ အသီးတစ္မ်ိဳးကိုစားၿပီး နာရီပိုင္းအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

ဓာတ္ခြဲ စမ္းသပ္ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ယင္းအက္ကီး သီးတြင္ ဟိုင္ပိုဂလိုင္စင္ေခၚ ဓာတ္တစ္မ်ိဳး ပါဝင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ယင္းဟိုင္ပိုဂလိုင္စင္သည္ ေသြးအ တြင္းရွိ သၾကားဓာတ္ကို ေလ်ာ့နည္းေစသည္။ လိုက္ခ်ီးသီးတြင္လည္း အက္ကီးသီးကဲ့သို႔ ဟိုင္ပို ဂလိုင္စင္ ပါဝင္ေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။ ဤသုေတသနေတြ႕ရွိခ်က္အေပၚ ေနာက္ထပ္ အလားတူျဖစ္ရပ္မ်ားမျဖစ္ေစရန္ က်န္းမာ ေရးပ ညာေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ၾကရသည္။

ကေလးမ်ားႏွင့္ ကေလး အုပ္ထိန္းသူ မိဘမ်ားကို ညေနစာစားၿပီးမွ လိုက္ခ်ီးသီးစားရန္ အႀကံေပး လိုက္ရပါသည္။ တန္ေဆး လြန္ေဘးဆိုသကဲ့သို႔ လိုက္ခ်ီးသီးကိုလည္း အမ်ားႀကီး မစားသင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳလိုက္ရပါသည္။ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးသည့္ဝန္ထမ္းမ်ားကိုလည္း လိုက္ခ်ီးသီးေၾကာင့္ သၾကားဓာတ္ နည္းၿပီး အထက္ပါလက ၡဏာမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္ေၾကာင္း သတိျပဳရန္အႀကံျပဳရပါသည္။ ကြၽန္ုပ္တို႔ တိုင္းျပည္တြင္ လိုက္ခ်ီး သီး စားသုံးမႈ မ်ားျပားသျဖင့္ လိုက္ခ်ီးသီးႏွင့္ အသက္အႏၲရာယ္ အေၾကာင္း သတိျပဳေစ ရန္ ဤေဆာင္းပါးျဖင့္ တင္ျပလိုက္ရပါသည္။ အျခားႏိုင္ငံမ်ား၏ ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္ကို သင္ခန္းစာ ယူရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ကြၽန္မတို႔ ဆရာဝန္၊ ဆရာမမ်ားအပါအဝင္ အားလုံး လက္ခံထားသည္မွာ ”ဘယ္အသီးအခ်ိဳကို စားစား ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းရွိ သၾကားဓာတ္တက္မည္”ဟုသာ လက္ခံ ထားၾကပါသည္။ ဥပမာ – ဆီးခ်ိဳေရာဂါေဝဒနာရွင္ တစ္ဦး ဆီးခ်ိဳေဆး လြန္ကဲ မႈေၾကာင့္ သၾကားဓာတ္နည္းၿပီး ေဆး႐ုံသို႔ေရာက္လာပါက လိုက္ခ်ီးသီးခ်ိဳခ်ိဳေလး ကို ေကြၽး မိေကာင္း ေကြၽးမိႏိုင္ ပါသည္။ ဤသို႔ျပဳမိပါက လူနာအတြက္ အသက္အႏၲရာယ္ ရွိပါသည္။

ထို႔ျပင္ ကြၽန္မတို႔ ေဆးေလာကတြင္ လိုက္ခ်ီးသီးကို ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ ကုသေဆးအေနျဖင့္ သုေတ သန စမ္းသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။ ။

ပါေမာကၡ-ေဒါက္တာ ခင္ျဖဴျပာ
Credit: ျမဝတီ